تبیین موضوعی طبیعت گردی (اکوتوریسم): ژئوتوریسم و بیوتوریسم، با تاکید بر بهره برداری پایدار از اکوسیستم های طبیعی ایران
منبع:
جغرافیا و روابط انسانی دوره ۸ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۳
86 - 97
حوزههای تخصصی:
قلمرو سرزمینی ایران دارای فرصت های متعدد جهت بهره برداریهای اقتصادی پایدار است، اما دیدگاه فکری و عملکردی مدیران و برنامه ریزان در دهه های گذشته عمدتاً انسان محور بوده است. این تفکر و رفتار اگرچه در کوتاه مدت باعث رفع نیازها شده، اما در بلندمدت تخریب طبیعت را به دنبال داشته و ناپایدار هستند. لذا هدف از این پژوهش معرفی طبیعت گردی در قالب دو گونه ژئوتوریسم و بیوتوریسم به منزله راهبرد پایدار مدیریت بهره وری اکوسیستم می باشد. پژوهش پیش رو از نوع مطالعات مروری است و مباحث آن بر تبیین اصول موضوعه طبیعت گردی مسئولانه و مقایسه با روش های معمول بهره برداری از اکوسیستم های طبیعی از طریق مطالعات کتابخانه ای، مشاهده های میدانی و تبیین تجربیات علمی بنیان نهاده شده است. نتایج نشان داد پیامدهای نامطلوب و مخرب عملگرهای ناشی از دیدگاه انسان محور، نفس های طبیعت را به شماره انداخته است. بنابراین برای ترمیم و تداوم حیات طبیعت و بقاء زیستی نوع بشر، تغییر دیدگاه از انسان محور به طبیعت محور و به تبع آن تغییر فعالیت های اقتصادی ناپایدار به رفتارهای حفاظتی الزامی است. در این رأستا تنها فعالیتی که می تواند نقش دوجانبه بهره وری پایدار و محافظت از اکوسیستم را توأمان ایفا کند طبیعت گردی است. لذا پیشنهاد می شود به جای رفتارهای معمول ناپایدار در اکوسیستم های طبیعی، به سمت فعالیت های پایدار حفاظتی نظیر اکوتوریسم، ژئوتوریسم، بیوتوریسم و گردشگری تندرستی در قالب اسپاهای طبیعت درمانی تغییر رویه داد. تمام اکوسیستم های گستره ی جغرافیایی ایران چنین قابلیت هایی را دارند و نیازمند مدیریت و برنامه ریزی پایدار توسعه طبیعت گردی مسئولانه هستند.