محصولات دارویی

شرکت های داروسازی به دلیل الزامات نظارتی داخلی، ملی و بین المللی و همچنین محدودیت های تحمیل شده توسط دولت ها در زمینه هایی نظیر تأمین مواد اولیه، توزیع، نرخ ارز، و شرایط تولید و نگهداری، با چالش های پیچیده ای در طراحی و مدیریت زنجیره تأمین خود روبه رو هستند. طراحی شبکه زنجیره تأمین سبز و حلقه بسته می تواند نقش کلیدی در کاهش هزینه ها، افزایش کارایی، و کاهش اثرات زیست محیطی این صنعت ایفا کند. در این مقاله، مدلی برای طراحی شبکه زنجیره تأمین سبز و حلقه بسته محصولات دارویی ارائه شده است که به بررسی مکان یابی بهینه مراکز تولید، توزیع، و بازیافت می پردازد. مدل پیشنهادی عوامل درون سازمانی مانند انتخاب مواد اولیه و فناوری های سبز و عوامل بیرونی نظیر مکان یابی بهینه و بهینه سازی سیستم حمل ونقل را در نظر می گیرد. هدف این مدل، کاهش هزینه های ثابت و جاری، کاهش انتشار آلاینده های زیست محیطی، و بهبود پایداری زنجیره تأمین است. برای حل مسئله، از مدل سازی ریاضی در نرم افزار GAMS و الگوریتم فرا ابتکاری جستجوی فاخته (CSA) در نرم افزار MATLAB استفاده شده است. این رویکرد با ارائه راه حل های بهینه و کارآمد برای مسائل پیچیده، نتایج قابل اتکایی به دست داده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که رویکرد پیشنهادی می تواند نقش مهمی در بهبود عملکرد و سبز سازی زنجیره تأمین دارو داشته باشد.

امنیت غذایی به عنوان یکی از ابعاد بنیادین امنیت ملی، ارتباط مستقیم با ثبات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی کشور دارد. داروهای مرتبط با این حوزه نه تنها کالای اقتصادی، بلکه مؤلفه راهبردی در پدافند غیرعامل شمرده می شوند. بنابراین، دستیابی به خودکفایی در تولید آن ها، ضرورتی امنیتی است که کشور را در برابر تهدیدهای خارجی مقاوم می سازد. این مقاله با رویکرد امنیت محور به بررسی وضعیت تجارت خارجی محصولات دارویی ایران می پردازد و بر شناسایی ظرفیت ها و خلأهای تولیدی از منظر دفاعی و امنیتی تأکید دارد. افزایش سهم ایران در بازارهای خارجی به ویژه کشورهای همسایه و مناطق پیرامونی نه تنها منبع درآمد ارزی، بلکه ابزاری برای افزایش عمق راهبردی کشور و گسترش حوزه نفوذ منطقه ای است. صادرات داروهای حساس افزون بر تثبیت جایگاه ایران در زنجیره ارزش جهانی، توانایی چانه زنی و همکاری بین المللی کشور را حتی در شرایط تحریم حفظ می کند و مسیر ورود فناوری های دارویی پیشرفته را فراهم می سازد.