سیستم های تصمیم یار بالینی

مقدمه: وارفارین یکی از پرکاربردترین داروی ضد انعقاد است و از مهم ترین روش های درمانی برای پیشگیری از عارضه تشکیل لخته و متعاقب آن سکته مغزی تجویز می شود. مرز باریک بین محدوده درمانی و سطح عارضه ساز وارفارین موجب می شود پیش بینی نتایج حاصل از تجویز آن برای پزشکان دشوار باشد. هدف این پژوهش ایجاد سیستم تصمیم یار بالینی بر اساس راهنمای تفسیر شده کامپیوتری برای تخمین دوز داروی وارفارین بوده است. روش ها: پژوهش حاضر از نوع توسعه ای-کاربردی است که در دو مرحله انجام شد. مرحله اول، راهنمای تفسیر شده کامپیوتری براساس گردش کار مدیریت درمان با وارفارین از راهنماهای بالینی «مدیریت مبتنی بر شواهد برای درمان ضد انعقادی» و «درمان ضد انعقادی خوراکی» استخراج و با روش هم اندیشی خبرگان ارزیابی شد. در مرحله دوم نمونه اولیه سیستم تصمیم یار بالینی با زبان برنامه نویسی پی اچ پی و پایگاه داده اس کیو ال طراحی و در نهایت کاربردپذیری آن با روش مکاشفه ای با استفاده از چک لیست نیلسون ارزیابی شد. یافته ها: یافته های مرحله اول در قالب دو گردش کار اصلی «درمان و تعیین زمان مراجعه بعدی» و دو گردش کار فرعی «محدوده درمانی هدف برای تخمین و تنظیم دوز داروی وارفارین» نشان داده شد. نتایج نشان داد که کاربردپذیری کلی سیستم تصمیم یار بالینی در سطح «قابل قبول» و درصد امتیاز آن 92/09 است. نتیجه گیری: انتظار می رود نتایج پژوهش حاضر بتواند باعث افزایش قابلیت درک راهنماها برای پزشکان و نیز طراحان سیستم های کامپیوتری شود. پیاده سازی سیستم تصمیم یار بالینی تخمین دوز داروی وارفارین می تواند منجر به بهبود کیفیت تنظیم دوز دارو و کاهش عوارض دارویی شود.

سیستم های اطلاعات سلامت مجهز به سیستم های تصمیم یار در سه شکل تشخیصی، درمانی و یادآورهای ادامه درمان، می توانند اثربخش و خردمندانه عمل کنند. در طراحی این سیستم ها می توان از معماری انتخاب کمک گرفت. بر اساس ایده معماری انتخاب، تلنگرها می توانند ابزار غیردستوری را برای اصلاح تصمیم افراد در اختیار سیاست گذاران ق رار دهن د. پیشنهاد می شود در طراحی سیستم های تصمیم یار از تلنگرهای هوشمندانه استفاده شود تا به شکل بهینه تری در کاهش خطاهای پزشکی، اصلاح رفتار و تصمیم بیماران و کادر درمان، و بهبود تعامل و اعتماد همه بازیگران سلامت نقش موثر ایفا کنند. بدون شک، مطالعات و پژوهش های بیشتری در نظام سلامت کشور برای طراحی سیستم های تصمیم یار تلنگر محور لازم است.