مهاجرت روستا-شهری

گسترش و نفوذ محصولات فرهنگی در روستاها را می توان برآیند توسعه خدمات بویژه راه و برق و توسعه ارتباطات فیمابین نقاط شهری و روستایی دانست.در پرتو این تحولات جامعه روستایی هم امکان استفاده از خدمات فرهنگی شهر را بیش از گذشته پیدا نموده و هم شاهد راهیابی گسترده کالاهایی مثل رادیو، تلویزیون، ویدئو، جراید و.......بوده است. براین اساس دهه اخیر را می توان مقطع خروج روستاها از انزوای فرهنگی دانست.در طی این دوره روستاها تحت تاثیر محصولات فرهنگی،دگرگونیهای زیادی را تجربه کرده اند که این تغییرات در بین نسل جوان چشمگیر تر است.این مقاله می کوشد تا به بررسی ابعاد اثرگذاری محصولات فرهنگی بر افزایش خواسته ها،آرزوها،و انتظاراتی که نسل جوان را ترغیب به مهاجرت می کند، بپردازد. از نتایج قابل توجه این تحقیق، تفاوتهایی است که محصولات فرهنگی مختلف در ایجاد انگیزه برای مهاجرت جوانان به شهر دارند.بطوریکه رابطه بین محصولات الکترونیکی نظیر تلویزیون،ویدئو،و ماهواره و انگیزه های دسترسی به کتابخانه،و ادامه تحصیل بیشترین همبستگی و ارتباط بین امکانات فرهنگی مثل سینما وتئاتر دارای کمترین همبستگی با جریان مهاجرت روستا- شهری می باشد

هدف: توسعه قطبی در ایران در شش دهه اخیر، به توزیع ناعادلانه فرصت ها، منابع و سرمایه گذاری ها و ناترازی مناطق منجر شده است. در این فرایند، شهرها به عنوان قطب ها، مراکز و نقاط رشد، نقش محوری را در شکل دهی مهاجرت و جذب مهاجران در کشور ایفاء کرده اند. شهر ابهر نیز به عنوان یکی از این نقاط رشد، با امواج گوناگون مهاجرت ها در چند دهه اخیر مواجه بوده است. روش پژوهش: در مقاله حاضر که ماهیت توصیفی و تحلیلی و هدف کاربردی دارد، مبادی، عوامل و حجم مهاجرت به شهر ابهر بررسی و تحلیل شده است. جامعه آماری این پژوهش، 34887 خانوار (سرپرستان خانوار) ساکن شهر ابهر بوده است. حجم جامعه نمونه، تعداد 380 خانوار بوده که با استفاده از فرمول کوکران محاسبه گردید. داده ها و اطلاعات از نوع کمی و کیفی بود و به دو روش کتابخانه ای-اسنادی و میدانی (مصاحبه و پرسشنامه) به دست آمده است. برای نمونه گیری، از روش تصادفی نظام مند استفاده شد. بازه زمانی این پژوهش، سال 1335 تا 1400 ه.ش است. برای پردازش و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و تکنیک آماری رگرسیون چندگانه و برای تحلیل داده های مکانی و تهیه نقشه ها از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شده است. یافته ها: نتایج این پژوهش حاکی است که 57/63 درصد مهاجران به شهر ابهر از مبادی روستایی و 42/37 درصد از مبادی شهری مهاجرت کرده اند. بیشترین و کمترین نسبت مهاجران به این شهر، به ترتیب از مبادی شهرستان های ابهر (47/63 درصد) و سلطانیه (1/58 درصد) بوده است. براساس نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه، عوامل اقتصادی (0/49) بیشترین و عوامل تفریحی-توریستی (0/23) کمترین نقش را در مهاجرت به شهر ابهر ایفاء کرده اند. نتیجه گیری: بدین سبب، مهم ترین راهکار پیشنهادی پژوهش، کاهش نابرابری های منطقه ای از طریق توزیع متعادل فرصت های شغلی، امکانات و خدمات میان شهر ابهر و مناطق روستایی پیرامون است.