بیداری اسلامی

ایران و ترکیه دو بازیگر قدرتمند در منطقه پیرامونی خود محسوب می شوند که هر کدام اهداف مشخصی را دنبال می کنند. ترکیه در تلاش است تا جایگاه بهتری نسبت به گذشته در تحولات خاورمیانه به دست آورد و نقش مؤثرتری در بحران های آن ایفا کند. ایران نیز اهداف مشخصی را در منطقه دنبال می کند که بسیاری از آنها با اهداف ترکیه هماهنگ و هم جهت هستند که این موضوع بر گسترش روابط دوجانبه تأثیر زیادی داشته اند. همچنین برخی اهداف ترکیه در منطقه با سیاست های ایران مغایرت داشته و یا حتی در تضاد کامل قرار می گیرند. با آغاز تحولات بهار عربی در کشورهای خاورمیانه، رقابت دو کشور ایران و ترکیه شدت بیشتری گرفت. سؤال مطرح شده در این نگارش این است که دو کشور ایران و ترکیه در قبال تحولات بهار عربی به دنبال چه اهداف خاصی هستند؟ و در پاسخ به این سؤال این فرضیه مطرح شده است که تلاش دو کشور ایران و ترکیه در تحولات جهان عرب به منظور تأثیرگذاری بر نوع نظام سیاسی برآمده از این تحولات به منظور تأمین منافع و افزودن بر نقش منطقه ای خود می باشند.

فلسطین یکی از تاثیرگذارترین عوامل بر بیداری اسلامی در خاورمیانه بوده است و متقابلا از تاثیرپذیرترین حوزه از این بیداری اسلامی نیز می باشد. سقوط و ظهور بعضی از دولت ها و بروز ناآرامی ها در برخی دیگر، به صورت مستقیم و غیر مستقیم بر تحولات فعلی و آینده فلسطین موثر بوده و خواهد بود. روابط خوب این جنبش با سوریه و حزب ا... لبنان در چارچوب ایدئولوژی اسلامی و استراتژی سیاست خارجی ایران قابل رصد است که طی دهه های متمادی ادامه پیدا کرده است. کمک های مادی و معنوی ایران به این جنبش طی این سالها که نمود آن در جنگ های 21 روزه و 8 روزه متظاهر شده است نقشی مهم و بی بدلیل در رشد و تقویت این جنبش داشته است.

مقاله حاضر بر آن است که به این سئوال پاسخ دهد که تاکتیک های سیاست خارجی آمریکا در قبال تحولات اخیر منطقه خاورمیانه بر چه مبنایی طراحی شده است؟ با استفاده از چارچوب نظری رئالیسم به عنوان مبنای تحلیل موضوع تحقیق به بررسی سیاست خارجی آمریکا و تاکتیک های آن پرداخته است. در واقع تاکتیک های سیاست خارجی آمریکا در منطقه به موضوعات عینی مربوط می شود که می تواند تهدیدی برای منافع ملی امریکا در منطقه باشد. دولت آمریکا برای مقابله با این تهدیدات، الف- به خطر افتادن تامین جریان انرژی و شریان نفت منطقه، ب- به خطر افتادن کشورهای مستبد منطقه، پ- به خطر افتادن امنیت و منافع اسرائیل، ج- افزایش قدرت منطقه ای ایران از تاکتیک های گوناگونی بهره برده است.کانون تمرکز این مقاله بررسی تاکتیک های سیاست خارجی امریکا است و در این بررسی از روش اثباتی تبیینی استفاده شده است

انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 تأثیرات عمیقی بر هویت فرهنگی و سیاسی مسلمانان جامو و کشمیر، به ویژه شیعیان این منطقه داشته است. این تحقیق با استفاده از روش کیفی و مصاحبه های عمیق با خبرگان و متخصصان مذهبی، فرهنگی و اجتماعی انجام شده است. داده های جمع آوری شده با استفاده از تحلیل مضمون به طور سیستماتیک تحلیل شده تا مضامین و الگوهای اصلی شناسایی شوند. یافته ها نشان می دهند که انقلاب اسلامی ایران به عنوان یک الگوی موفق ضد استعمار و بیداری اسلامی، الهام بخش جوانان و علمای مذهبی کشمیر بوده است. پیام های انقلاب، به ویژه آموزه های امام خمینی (ره)، موجب ایجاد وحدت مذهبی بین شیعیان و اهل تسنن و تقویت هویت اسلامی در کشمیر شده است. علمای مذهبی کشمیر با ترویج آموزه های انقلاب و برگزاری مجالس مشترک مذهبی نقش مهمی در این فرایند داشته اند. جوانان کشمیری نیز با الهام از انقلاب اسلامی، به برگزاری تظاهرات و مبارزات فرهنگی پرداخته و از رسانه ها برای ترویج مفاهیم انقلابی استفاده کرده اند. نتیجه گیری نشان می دهد که انقلاب اسلامی ایران نه تنها به ایجاد همبستگی مذهبی در کشمیر کمک کرده، بلکه به بیداری سیاسی و فرهنگی مسلمانان این منطقه نیز انجامیده است.