زبان فارسی

نقش تعاملی ترمیم در مکالمات از دیرباز مورد توجه مکالمه کاوان بوده است. هدف این پژوهش مطالعه انواع ترمیم و راهبردهای آن در مکالمات گویش اهوازی زبان عربی و  زبان فارسی است. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۰۰ شرکت کننده (۵۰ گویشور اهوازی و ۵۰ فارسی زبان) است که از افراد ۲۰ تا ۵۰ ساله ساکن اهواز و با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده اند. پس از ضبط مکالمات روزمره شرکت کنندگان، داده ها آوانگاری شده و با توجه به الگوی پژوهش موارد ترمیم در آنها شناسایی شدند. یافته های حاصل از 283 دقیقه مکالمه زبان فارسی و 240 دقیقه مکالمه زبان عربی نشان از بسامد زیاد کاربرد خودترمیمی-خودآغاز در مکالمات هر دو گروه دارد. همچنین، مشاهده شد شرکت کنندگان هر دو زبان برای شروع ترمیم خود عمدتاً از آغازگر غیرواژگانی در قالب انقطاع گفتار استفاده کرده اند. به علاوه، یافته ها نشان داد عرب زبانان هفت راهبرد جایگزینی، جستجو، بازیابی، حذف، درج، پرانتزسازی و پرش توالی را در مکالمات استفاده کردند، در حالی که فارسی زبانان نه راهبرد جایگزینی، جستجو، بازیابی، حذف، درج، پرانتزسازی، قالب بندی مجدد، مرتب سازی مجدد و پرش توالی را به کار برده اند. در هر دو زبان راهبردهای جایگزینی، بازیابی و جستجو با فراوانی بالا و راهبرد پرش توالی کمترین کاربرد را داشته است. یافته های پژوهش حاضر به این امر صحه می گذارد که اصول کلی ترمیم جهانی هستند، اما در زبان های مختلف مشاهده تفاوت در جزئیات آن دور از انتظار نیست.

در حیطه فرهنگ و ادب، در پرتو تبلور بینش، درخشش و تجسم هنر و آرمان خلق شده یک اثر می توان به تحلیل ارزش های متن پرداخت. برای تحلیل ارزش های متن از دیدگاه زبانشناختی، بررسی تمایزات و تفاوت هایی که مبنای شکل گیری ارزش ها هستند حائز اهمیت است. ارزش ها و ضد ارزش ها پایه های استوار و زیربنای همان درونمایه متن است که در ارتباط با یکدیگر، شبکه های پیچیده ای را تشکیل می دهند. این شبکه های پیچیده ارزشی به صورت اهدافی تبلور پیدا می کنند که در خدمت زندگی فرد یا گروه قرار می گیرند تا اصول و غایت انسان را شکل دهند. اما چگونه این ارزش های گفتمانی قابل بررسی است؟ این ارزش ها ذیل عناصر ارزشیابی و جملات ارزشیابی بررسی می شوند تا بیانگر ارزش های گفتمانی باشند. متن نمایانگر ارزش هایی است که در بستر اندیشگان، طرز برخورد و روابط قدرت فراتر از متن وجود دارد. وجه و وجه نمایی ابزاری سودمند برای تحلیل و بررسی ارزش ها در گفتمانند. در این جستار، در خوانش داستان کوتاه «درخت گلابی»، اثر گلی ترقی، شگردهایی را بررسی کرده که به ارزش های متبلور داستان دلالت داشته باشند و بر اساس نظریه فرکلاف، وجه و وجه نمایی داستان مورد توجه قرار می گیرد تا ارزش های متن در تقابل با یکدیگر و بر اساس ارزش های انگیزشی حیاتی تجلی یابد.