بررسی تاثیر دیجیتال شویی بر محافظه کاری حسابداری با نقش تعدیل کننده پوشش تحلیلی، احساسات سرمایه گذاران و جبران خدمت مدیران
منبع:
مالی و پایداری شرکتی سال ۱ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲
142 - 169
حوزههای تخصصی:
هدف: تحول دیجیتال در سال های اخیر به یکی از محورهای اصلی توسعه و رقابت پذیری شرکت ها در ایران تبدیل شد و بسیاری از شرکت ها تلاش کردند از طریق افشاهای دیجیتال، تصویری نوآورانه و فناورمحور از خود ارائه دهند. با این حال، در برخی موارد این افشاها با پدیده «دیجیتال شویی» همراه بود که در آن شرکت ها با بزرگ نمایی یا اغراق در سطح بلوغ دیجیتال خود، اطلاعاتی بالقوه گمراه کننده به بازار سرمایه منتقل کردند. هدف این پژوهش بررسی تأثیر دیجیتال شویی بر محافظه کاری حسابداری و تحلیل نقش تعدیل کننده پوشش تحلیلی، احساسات سرمایه گذاران و جبران خدمت مدیران در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بود. این پژوهش تلاش کرد روشن سازد که آیا سازوکارهای نظارتی بازار و مشوق های مدیریتی می توانند آثار منفی دیجیتال شویی بر کیفیت گزارشگری مالی را کاهش دهند. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳ بود که پس از اعمال محدودیت های پژوهش، نمونه ای شامل ۲۸۰ شرکت انتخاب شد. داده های مورد نیاز از صورت های مالی، گزارش های هیئت مدیره و اطلاعات بازار سرمایه استخراج گردید. برای آزمون فرضیه ها از مدل های رگرسیونی چندمتغیره استفاده شد و نقش تعدیل کنندگی پوشش تحلیلی، احساسات سرمایه گذاران و جبران خدمت مدیران از طریق متغیرهای تعاملی مورد بررسی قرار گرفت. طراحی پژوهش به گونه ای انجام شد که روابط علی تحلیلی میان دیجیتال شویی و محافظه کاری حسابداری به صورت جامع مورد آزمون قرار گیرد. یافته ها : نتایج نشان می دهد دیجیتال شویی تأثیر منفی و معناداری بر محافظه کاری حسابداری دارد و سطح احتیاط در شناسایی سود و زیان را کاهش می دهد. یافته ها همچنین بیان می کند که پوشش تحلیلی نقش تعدیل کننده معناداری در این رابطه ایفا می کند و افزایش نظارت تحلیلی، شدت اثر منفی دیجیتال شویی بر محافظه کاری حسابداری را کاهش می دهد. نتایج مربوط به احساسات سرمایه گذاران نشان می دهد که فضای خوش بینانه یا بدبینانه بازار، رابطه بین دیجیتال شویی و محافظه کاری حسابداری را تعدیل می کند. علاوه بر این، یافته ها نشان می دهد جبران خدمت بالاتر مدیران با افزایش محافظه کاری حسابداری همراه است و می تواند به عنوان سازوکاری انگیزشی، از پیامدهای منفی دیجیتال شویی بر کیفیت گزارشگری مالی بکاهد. نتیجه گیری : نتایج پژوهش نشان داد دیجیتال شویی می تواند شفافیت و کیفیت اطلاعات حسابداری را تضعیف کند و پیامدهای مهمی برای سرمایه گذاران، نهادهای نظارتی و مدیران شرکت ها به همراه داشته باشد. همچنین مشخص شد که سازوکارهای بازار سرمایه، از جمله پوشش تحلیلی و واکنش های رفتاری سرمایه گذاران، در کنار نظام جبران خدمت مدیران، نقش مهمی در مهار آثار منفی دیجیتال شویی ایفا می کنند. بر این اساس، تقویت نظارت بر افشاهای دیجیتال و طراحی نظام های انگیزشی مناسب برای مدیران، می تواند به ارتقای محافظه کاری حسابداری و افزایش اعتماد بازار کمک کند. نوآوری: نوآوری این پژوهش در تبیین اثر دیجیتال شویی بر محافظه کاری حسابداری با در نظر گرفتن هم زمان نقش تعدیل کننده عوامل بازار سرمایه و مشوق های مدیریتی بود. این پژوهش با ارائه شواهد تجربی از بازار سرمایه ایران، شکاف موجود در ادبیات تحول دیجیتال و کیفیت گزارشگری مالی را پوشش داد و چارچوبی تحلیلی برای ارزیابی پیامدهای رفتاری و حسابداری افشاهای دیجیتال فراهم کرد.