عزیزالله مولوی

امنیت از بنیادی ترین نیازهای فردی و اجتماعی انسان و از مهم ترین مفاهیم قرآنی است؛ تا آنجاکه فقدان آن، انسان و جامعه را به اضطراب، فروپاشی اخلاقی و زوال معنوی می کشاند. از این رو، بررسی قرآنی مفهوم امنیت، نه تنها جنبه ای نظری، بلکه کارکردی اجتماعی و تمدنی دارد؛ قرآن کریم امنیت را نه صرفاً یک وضعیت اجتماعی، بلکه نعمت و برکتی الهی و نتیجه ی ایمانی می داند که در بستر ایمان، عمل صالح و بندگی خداوند و در پی اجرای عدالت در جامعه تحقق می یابد. امنیت در منظر قرآن به مثابه مقدمه ای برای شکوفایی عبودیت خداوند است. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر آیات قرآن کریم، به بررسی واژه «امنیت» و مشتقات آن پرداخته و ابعاد معنایی، اجتماعی، عبادی و اخروی آن را تبیین می کند. یافته ها نشان می دهد که امنیت در قرآن، پیوندی وثیق با ایمان، شکر نعمت، عدالت، رهبری الهی و سلامت روانی جامعه دارد, امعان نظر در آیات متعدد قرآن مبیّن آن است که هویت و داشتن ساختار فکری و رفتاری قابل تشخیص، در فرایند امنیت ساز دخالت دارد.نعمت و برکت انگاری امنیت و نقمت و عذاب انگاری نا امنی،فرایند و روش محور بودن مقوله امنیت ،هویت جمعی داشتن ، تقدم معیشت بر امنیت، توسعه معنای امنیت به امنیتهای روانی و درونی، از ویژگیهای امنیت شناسی قرآنی است و نهایتاً،تحول عمیق در باورهای جامعه،برنامه های دقیق اقتصادی و معیشتی ،حفظ اسرار،شکر نعمت و عدالت از عوامل شکلگیری امنیت در قرآن اندکه در این پژوهش مورد توجه قرار گرفتند.