روح الله آقایانی چاوشی

تفسیرهایی که در هرمنوتیک قرن بیستم از مفهوم فرونسیس ارسطویی، به خصوص در آثار گادامر، انجام شده است نشان دهنده ارتباطی معنادار میان این مفهوم و زیباشناسی است. درحالی که مراجعه به عبارت های ارسطو در اخلاق نیکوماخی شواهد روشنی برای پشتیبانی از این تفسیرها به دست نمی دهد. اینک بخشی از آثار ارسطو که دربردارنده نظریات وی درباب زیبایی و هنر بوده از دست رفته است و از آن جز اندکی در دست ما نیست، اما در اخلاق ارسطویی نشانه هایی وجود دارد که شاید بتوان با تکیه بر آن ها جایگاهی برای زیبایی در اخلاق ارسطو یافت. اگر این نشانه ها برای آشکار کردن ارتباطی زنده و مؤثر میان نظریه اخلاقی ارسطو و زیبایی قدرت کافی را داشته باشد، می توان گفت تفسیرهای هرمنوتیکی، به طور مشخص تفسیر گادامر، به شکلی روشن در سیاق عبارت های ارسطو جای می گیرد. بررسی شواهد متنی حاکی از آن است که این تفسیرها در نگاه اول از سیاق عبارت های ارسطو برنمی آید، اما در جهت خلاف چارچوب ارسطویی نیز قرار ندارد و نمی توان آن ها را منافی سنت متنی ارسطو قلمداد کرد. در حقیقت متون اخلاقی ارسطو در خصوص زیبایی منفعل و ساکت است و اثر مستقل او درباب زیبایی نیز در دست نیست. این تفسیرها با بهره گیری از خلائی که در متون ارسطو وجود دارد و تأکید کردن بر جنبه هایی در عبارت های ارسطو که در تفسیرهای پیشین خاموش مانده است راه خود را گشوده اند.