سیده کیانرخ موسوی

هدف این پژوهش با هدف واکاوی روش های اقناع مخاطب بر اساس الگوهای قرآنی انجام شده است. اهمیت این بررسی از آن جا ناشی می شود که قرآن کریم، به عنوان متنی وحیانی و هدایت گر، نه تنها در سطح معرفتی و اعتقادی بلکه در عرصه اقناع و اثرگذاری بر مخاطب نیز شیوه هایی چندلایه ارائه کرده است. این پژوهش با روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون بود. داده ها از طریق بررسی آیات مرتبط با اقناع و الگودهی استخراج شدند و پس از کدگذاری، مضامین در سه دسته شناختی، احساسی و رفتاری سامان یافتند. یافته های تحقیق: تحلیل آیات نشان داد قرآن الگویی جامع برای اقناع عرضه می کند. در بعد شناختی، معرفی اوصاف الگوها، نمایش سنت های الهی در زندگی آنان و تأکید بر استدلال و حکمت به عنوان پشتوانه عقلانی برجسته است. در بعد احساسی، بهره گیری از عواطفی چون ترس، امید، محبت و همدردی فضایی متوازن میان بیم و رجاء ایجاد می کند تا پیوند عاطفی مخاطب با الگوها شکل گیرد. در بعد رفتاری نیز، بازنمایی کنش های اخلاقی و مقایسه میان رفتارهای مثبت و منفی مخاطب را به انتخاب رفتار مطلوب ترغیب می سازد. یافته ها نشان می دهد قرآن اقناع را نه تنها عقلانی یا احساسی، بلکه در پیوند میان شناخت، عاطفه و عمل محقق می سازد. این رویکرد چندلایه الگویی جامع برای ارتباط اقناعی فراهم می آورد که در هدایت فکری، تقویت هویت جمعی و تغییر رفتار فردی و اجتماعی مؤثر است. بدین سان، قرآن الگویی اصیل و ماندگار برای فرایندهای اقناع ارائه می دهد که ظرفیت بالایی برای پاسخ به نیازهای ارتباطی و تربیتی بشر دارد.