زینب دهقان

دعا در فرهنگ قرآنی و حدیثی، ظرفیتی غنی برای انتقال آموزه های تربیتی است. دعاهای انبیا برای فرزندانشان، گنجینه ای ارزشمند از نکات و الگوهای تربیتی ا ست که می تواند راه گشای والدین و مربیان باشد. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی، به این پرسش پاسخ می دهد که: ساختار، محتوا و کارکردهای تربیتی دعاهای انبیا برای فرزندان در قرآن کریم و روایات تفسیری چگونه صورت بندی می شود؟ یافته های تحقیق نشان می دهد این دعاها در سه سطح قابل تحلیل هستند: ساختار: شامل نحوه شروع و تضرع، نوع درخواست و شیوه بیان در ارتباط با خداوند است که خود الگویی تربیتی در آموزش مناجات است. محتوا: بر توجه هم زمان به ابعاد دنیوی و اخروی، به ویژه درخواست نسل صالح و شایسته تأکید دارد که نشان دهنده جامعیت نگاه تربیتی انبیاست. کارکردهای تربیتی نیز در سه محور اصلی جای می گیرند: فردی: تقویت امید، معرفت و تقوا در والد و فرزند؛ خانوادگی: ایجاد دغدغه تربیتی و تلاش برای داشتن خانواده ای مؤمن و متعالی؛ اجتماعی: ترویج عدالت و تربیت نسلی که در مسیر اصلاح جامعه گام بردارد. این تحلیل ساختارمند، رهیافت های عملی و ارزشمندی را برای تربیت مؤثر فرزندان بر اساس آموزه های قرآن و احادیث عرضه می کند.