عباس فرج زاده

این پژوهش با رویکردی فلسفی کلامی، به واکاوی پدیده تعذیر و چالش حقیقت پذیری در زیست جهان شبکه ای می پردازد. مسأله اصلی این است که چگونه کثرت روایت ها و سلطه الگوریتم های هوشمند، به جای تقویت عقلانیت جمعی، موجب گسترش حجاب های معرفتی و انفعال عقل نظری و عملی در مواجهه با حقیقت می شود. هدف پژوهش، تبیین ریشه های وجودی و معرفتی حقیقت گریزی در بستر شبکه های اجتماعی و ارائه چارچوبی فلسفی برای بازسازی حرکت انسان به سوی حقیقت است. روش تحقیق، تحلیلی انتقادی با تأکیدبر استنطاق متون فلسفی صدرایی و برخی منابع کلامی و تطبیق آن با داده های میدانی و مطالعات موردی در حوزه سلامت، سیاست و دین است. براساس یافته ها، تعذیر در جهان شبکه ای، صرفاً پیامدی روان شناختی یا فناورانه نیست، بلکه ریشه در ضعف تربیت وجودی و انسداد مسیر حرکت و اتحاد عاقل با معقول دارد. مطابق مبانی حکمت متعالیه، بازگشایی مسیر حقیقت پذیری، نیازمند سه سطح اصلاح است: تهذیب نفس و تربیت عقلانی، ارتقای سواد فلسفی رسانه ای برای نقد روایت ها و تنظیم سازوکارهای معرفتی و نهادی در زیست جهان شبکه ای. این رویکرد میان رشته ای می تواند افق های تازه ای برای مطالعات فلسفه دین و بازسازی عقلانیت ایمانی در مواجهه با بحران های معرفتی معاصر بگشاید.