بهار موثق

فرمانروایان قاجار با روشی که از سلسله های پیشین برای ماندگاری احکام در قالب سنگ نبشته ها درک کرده بودند، بعضی از فرمان های خود را در اماکن عمومی برخی از شهرها، نقر کردند تا بدین طریق مردم را نسبت به دستورات خویش آگاه و نظمی خلل ناپذیر در اخذ، معافی و تخفیف موارد مالیاتی مورد نظر خود، پدید آورند. پرسش این مقاله از جایگاه و میزان اهمیت کتیبه های فرامینی است که قوت رعایا را مابین دیگر موضوعات متنوع سنگ نبشته های قاجاری، همچون منع بدعت و حذر از ظلم و حذف برخی رسومات یا معافی و تخفیفات مالیاتی از جمله به برخی از اصناف، مورد توجه قرار داده اند. روش تحقیق در مقاله حاضر، تاریخی-تطبیقی با رویکرد کیفی بوده که به تشریح و تحلیل داده ها منجر شده است. به منظور بهره مندی از منابع اصلی و دست اول، شیوه گردآوری مطالب نیز اسنادی، کتابخانه ای بوده است. یافته اساسی نوشته حاضر این است که آنچه که به خوراک اصلی رعایا مربوط می گشت، از جمله مقوله ی نان، امور خبازی، قصابی از جهت اهمیت و نیاز به کنترل نرخ ها و فراوانی و رونق آن در صدر توجهات حکومت و عناوین نقر شده در سنگ نبشته ها قرار می گیرد و پر شمار می شوند. این پژوهش بر آن است تا با ارزیابی محتوای سنگ نبشته های فرامین دوره قاجار به اهمیت جایگاه مقولات غذایی در این اسناد بپردازد و برخی جلوه های آن را مشخص کند.