الهه ماه پروی

این مقاله با تکیه بر محتوای روزنامه های خراسان عصر قاجار، شناخت ارزش های اسلامی مندرج در این نشریات را در مواجهه با روند اسلامی سازی تجدد ایرانی، مدنظر قرار داده است. در این نوشتار سعی شده است متن و محتوای روزنامه های خراسان عصر قاجار به مثابه نقطه کانونی بازسازی تجدد در بافت فکری خراسان عصر قاجار مورد واکاوی قرار گیرد. شناخت محتوای متون و زمینه فکری روزنامه های مذکور در جهت پاسخ گوئی بدین پرسش محوری بوده است که ارزش های اسلامی مطروحه در روزنامه های خراسان عصر قاجار، در مواجهه با مسائل جدید و مفاهیم و نهادهای مدرنیته چگونه و در قالب چه مولفه هایی بازتاب یافته است؟ در روش انجام این پژوهش، ابتدا به پردازش و تطبیق داده های به دست آمده اقدام شد، سپس به بازنمائی تصویر ارزش های اسلامی مندرج در این مطبوعات، با استفاده از روش کیفی و شیوه تحلیل محتوا پرداخته شد.

زمینه ها و اهداف: این جستار پژوهشی با تکیه بر محتوای روزنامه های خراسان عصر قاجار، نحوه بازنمائی هویت گروههای مندرج در این نشریات را در دستور کار خود قرار داده است.کوشش پژوهندگان در این راستا بوده که؛ متن و محتوای روزنامه های خراسان عصر قاجار به مثابه نقطه کانونی مورد واکاوی قرار گیرد.شناخت متن_زمینه روزنامه های مذکور در جهت پاسخ گوئی بدین پرسش بوده که هویت زنان و کودکان در این روزنامه ها چگونه بازتاب یافته و مبانی مهم این هویت ها کدامند؟ لذا در جهت شناخت ابتدا به تعریف مقوله های مربوط به زنان و کودکان پرداخته، سپس این مقولات در ساختار عصر قاجار ذیل عناوین نشریاتی خراسان بازکاوی و رصد گردید. مواد و روش ها: درروند اجرای پژوهش؛پژوهندگان ابتدا به پردازش داده های به دست آمده دست یازیده سپس، به بازنمائی تصویر زنان و کودکان دختر در این مطبوعات که؛ مسأله اصلی پژوهش است، با استفاده از روش کیفی/تحلیلی و شیوه تحلیل محتوای کیفی، پرداخته اند. یافته ها و نتیجه گیری : بنا بر یافته های پژوهش؛ ارزش هائی نظیر:« منهیات زنان، حقوق زنان و کودکان، نقش و کارکرد آنها در خانواده، علم آموزی ، برنامه های آموزشی مناسب، تأسیس مدارس خیریه، تقابل های دوگانه شرع-عرف در کنار هم پوشانی های آنها »، بیشترین درصد فراوانی را از نظر محتوائی در نشریات مورد مطالعه خراسان عهد قاجار داشته اند.به باور پژوهندگان و بر اساس یافته های فوق، برجستگی موارد یاد شده و تکرارپذیری آنها در میان صفحات روزنامه ها نشانگر؛ تأکید جامعه خراسان عصر قاجار، بر مفاهیم و مولفه های مذکور بوده است.