هاجر مصطفی پور

حروف جر به عنوان یکی از انواع حروف معانی، از نظر عمل، مختص اسم هستند. از پرکاربردترین این حروف، حرف جر «باء» است که در جمله معانی متعددی به خود می گیرد. پژوهش حاضر به معانی حرف جر «باء» و اهمیّت آن در فهم دقیق آیات می پردازد. ابتدا به اختصار، معانی «باء» تبیین شده و سپس به ذکر شواهد قرآنی این حرف پرداخته می شود. برای این کار با استفاده از تفاسیر و کتاب های اعراب القرآن، شواهد قرآنی این حرف استخراج و موارد اختلافی آنها نیز آورده می شوند. در ادامه ضمن جمع بندی اقوال علمای نحو و مفسران، مصادیق این معانی در آیات کریمه قرآن در جهت فهم درست آیات بررسی و تبیین شده است. این حرف در قرآن در سیزده معنای: الصاق، تعدیه، سببیت، استعانت، غایت، مقابله، مصاحبت، مجاوزت، استعلاء، ظرفیت، حالیه (ملابسه)، قسم، زائده به کار رفته است. در موارد بسیاری، مفسران در بیان این معانی، اختلاف نظر داشته اند.