تورج دالکی

ظهور و پیشرفت تدریجی مفهوم جامعه بین المللی، نیازمند شناسایی ارزش های اساسی برای این جامعه است. به گونه ای که تضمین حمایت و احترام به این اصول و ارزش ها به عنوان یک نگرانی مشترک در نظام بین المللی مورد توجه قرار می گیرد. تا کنون ابزارها و روش های گوناگونی برای حفاظت از منافع و ارزش های مشترک جامعه بین المللی طراحی شده است که هر یک به نوعی مؤثر واقع شده اند. هیئت منصفه، نهادی است که به منظور قضاوت در دعاوی، روشن کردن حقیقت و یا تعیین مجازات، بر اساس خرد جمعی که به عدالت و عقلانیت نزدیک تر است، تشکیل می شود. در برخی از نظام های حقوقی جهان، انتخاب اعضای هیئت منصفه به صورت مردمی به رسمیت شناخته شده است. از جمله شرایطی که باید در نظر گرفته شود، توجه قاضی به رأی این اعضا، عدم تخصص آن ها در زمینهٔ بازی و عدم دخالت اعضای هیئت در فرآیند قضاوت است. این موارد با توجه به تحولات اخیر در ماهیت این نهادها، امروزه باید به دقت رعایت شوند. به این ترتیب، مفهوم عدالت کیفری به عنوان یکی از آرمان های کلیدی جامعه بین المللی مطرح می شود و تلاش هایی برای تحقق آن توسط مراجع قضایی کیفری، از جمله دادگاه های بین المللی و دادگاه های ملی، صورت می گیرد. هرچند این مسیر هنوز در مراحل ابتدایی خود قرار دارد و تا دستیابی به وضعیت ایده آل فاصله زیادی وجود دارد. در ارزیابی کارایی نظام حقوق بین الملل کیفری در دنیای معاصر، توجه به نیازهای جامعه بین المللی ضروری است. همچنین، نگرانی های جامعه جهانی در راستای تحقق عدالت کیفری جهانی و موانع موجود در این مسیر از اهمیت ویژه ای برخوردار است.