عفت افضلی گروه

زمینه و هدف: در یادگیری اکتشافی، دانش ازطریق کشف روابط میان پدیده ها به دست می آید. در این نوشتار، این نوع یادگیری در کتاب فارسی ششم ابتدایی ازمنظر رویکرد شناختی مطالعه می شود تا مشخص شود که این کتاب تا چه میزان با این رویکرد همسوست. روش : جامعه آماری تحقیق، کتاب های فارسی دوره دوم ابت دایی و نمونه آماری کتاب فارسی ششم است. روش نمونه گیری این پژوهش، نظامند است و داده های این پژوهش توصیفی تحلیلی از طریق ابزار گردآوری اطلاعات که کاربرگی مبتنی بر 14مؤلفه، پنج راهبرد و سه بازنمایی این انگاره است استخراج و تحلیل شد. یافته ها: مؤلفه ها توزیع یکسانی ندارند. مؤلفه های ارجاع مکرربه مفاهیم قبلی، برجسته نمودن مفاهیم جدید، فراگیری ازطریق کشف تشابه، همسوبا رویکرد برونر هستند. راهبردهای شروع درس با پرسش، پرسش های غیرمتعارف در محتوا، تشویق به مسئله سازی، سازمان دهی محتوا از ساده به پیچیده، انگیزه فعال ، مشارکت در یادگیری، کار گروهی و خودراهبری و استقلال از کتب درسی ناهمسوبا این رویکرد هستند. مؤلفه های آغاز درس باتوجه به مفاهیم قبلی، کشف تضاد، تشویق به حدس زدن عملی و ایجاد تهییج و آگاهی به طور نسبی همسوبا این رویکرد هستند. راهبردهای تحلیل مفهومی، تداوم دانش، فعال بودن فراگیر، تفکر خلاق و مسئله سازی و برانگیختن کنجکاوی توزیع یکنواخت ندارند و ناهمسو با رویکرد فوق هستند. نتیجه: این کتاب باوجود بهره مندی از برخی مؤلفه ها و راهبردهای یادگیری اکتشافی، در تحقق کامل کاربست آن در رشد تفکرِ خودمختار و فعالِ دانش آموزان ناکآرمد است.