عبود حسن السعدون

هدف مطالعه حاضر آزمون ساختار عاملی و سنجش همسانی درونی مقیاس معلم رهبری در بین معلمان عراقی بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت داده ها توصیفی-همبستگی (تحلیل عاملی) بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان متوسطه اول استان صلاح الدین کشور عراق در سال 2025 بود. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، 416 معلم از 10 مدرسه به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها در مطالعه حاضر، مقیاس معلم رهبری هویدا و همکاران بود. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی با چرخش واریماکس نشان داد مقیاس معلم رهبری دارای 8 عامل دانش و توانایی، چشم انداز توسعه ای، اخلاق، تقویت مسئولیت پذیری دانش آموزان، نفوذ، همکاری، ایجاد محیط مثبت و قدردانی است. نتایج تحلیل عاملی تاییدی نیز نشان داد بار عاملی تمامی 43 گویه در حد مطلوبی قرار داشته و همچنین تمامی زیرمقیاس ها دارای همبستگی معنادار با یکدیگر هستند؛ از این رو درستی ساختار عاملی مورد تایید بود. همچنین تمامی شاخص های برازندگی (بزرگتر از 90/0)، نشانگر برازش مناسب مدل با داده ها بودند. همچنین شاخص های مربوط به روایی و پایایی شامل ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی (بزرگتر از 87/0)، میانگین واریانس استخراجی (بزرگتر از 67/0) و شاخص روایی یگانه-دوگانه (کوچک تر از 68/0) نیز نشانگر همسانی درونی، روایی واگرا و روایی همگرای مطلوب مقیاس بودند. مطابق نتایج، مقیاس معلم رهبری ابزاری روا و پایا برای سنجش معلم رهبری در معلمان متوسطه اول در کشور عراق بوده و می تواند برای بسط نظری این حوزه در بستر فرهنگی کشور عراق و مطالعات بررسی روابط با متغیرهای هدف در زمینه کاربردی، برای پژوهشگران، تصمیم گیرندگان و معلمان مفید باشد.