فهیمه فداکار

پژوهش حاضر با هدف بررسی تجارب مؤثر نوجوانان ساکن در مراکز شبه خانواده در زمینه رشد شخصی و اجتماعی انجام شد. نوجوانان بی سرپرست یا بدسرپرست به دلیل فقدان حمایت خانوادگی و شرایط خاص زندگی، در معرض آسیب های روانی و اجتماعی گسترده ای قرار دارند؛ ازاین رو مطالعه چگونگی تجربه آنان از زندگی در این مراکز می تواند به شناسایی عوامل تسهیل کننده رشد کمک کند. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر رویکرد پدیدارشناسی بود. مشارکت کنندگان شامل 16 نوجوان (10دختر و 6 پسر) ساکن مراکز شبه خانواده استان یزد بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری و با روش کلایزی تحلیل گردید. یافته ها نشان داد چهار مقوله اصلی در رشد شخصی و اجتماعی این نوجوانان نقش برجسته ای دارند: یادگیری مهارت های کاربردی و آینده محور، ایجاد احساس تعلق گروهی، تجربه نظم و انضباط در زندگی روزمره، و مواجهه با شکست ها به عنوان فرصتی برای رشد. این نتایج بیانگر آن است که مراکز شبه خانواده می توانند با فراهم کردن محیطی حمایتی، آموزش مهارت های زندگی و تقویت ساختارهای اجتماعی، مسیر رشد و توانمندسازی نوجوانان را هموار کنند.