مولود عباسپور اناری

متاورس به عنوان نسل نوین اینترنت، محیطی ترکیبی از واقعیت فیزیکی و مجازی فراهم می سازد که در آن کاربران می توانند به صورت همزمان، بدون محدودیت زمانی و مکانی با یکدیگر تعامل داشته باشند. در بستر آموزش عالی، این فناوری نوظهور پتانسیل بالایی در ایجاد تجربه های یادگیری تعاملی، شخصی سازی فرآیند آموزش و تسهیل ارتباطات فرامرزی دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی فرصت ها و چالش های به کارگیری متاورس در آموزش عالی انجام شده است. جامعه آماری تحقیق شامل خبرگان علمی، اعضای هیئت علمی دانشگاه ها و متخصصان حوزه متاورس است که به شیوه نمونه گیری هدفمند و بر مبنای اشباع نظری انتخاب شدند. در گام نخست، از تکنیک دلفی برای گردآوری و تحلیل دیدگاه های خبرگان در چندین مرحله استفاده شد و در مرحله دوم، برای اولویت بندی و وزن دهی عوامل، روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) به کار گرفته شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که سه عامل «قوانین و مقررات»، «امنیت اطلاعات» و «پذیرش کاربران» بیشترین تأثیر را بر موفقیت پیاده سازی متاورس در آموزش عالی دارند؛ در حالی که «هزینه های اجرا» و «کیفیت تجربه کاربری» کمترین نقش را ایفا می کنند. این مطالعه با ارائه تحلیلی جامع از فرصت ها و چالش های متاورس، پیشنهادهایی کاربردی برای سیاست گذاران و مدیران آموزشی ارائه می دهد تا از ظرفیت های این فناوری نوآورانه به شکلی بهینه بهره برداری شود. نتایج تحقیق می تواند مبنای برنامه ریزی برای توسعه زیرساخت های قانونی و فناورانه در مسیر پیاده سازی مؤثر متاورس در نظام آموزش عالی قرار گیرد.