مهری بهزاد خامسلو

مقدمه: فیبرومیالژیا یکی از اختلالات مزمن درد عضلانی–اسکلتی است که با خستگی، اختلال خواب و مشکلات خلقی همراه بوده و در زنان شیوع بیشتری دارد. شواهد نشان می دهد که التهاب خفیف سیستمیک می تواند در تداوم علائم این بیماران نقش داشته باشد. از سوی دیگر، ترکیبات طبیعی مانند زعفران و فرآورده های مشتق از آن، نظیر قرص سافروتین، دارای اثرات ضدالتهابی، آنتی اکسیدانی و تعدیل کننده سیستم عصبی هستند و ممکن است با کاهش شاخص های التهابی به بهبود وضعیت بیماران فیبرومیالژیا کمک کنند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثرات درمانی قرص سافروتین بر سطح سرمی ESR در بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا انجام شد. روش پژوهش: این مطالعه به صورت نیمه تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون در سال ۱۳۹۸ بر روی ۱۶ زن مبتلا به فیبرومیالژیا در بیمارستان امام خمینی (ره) ساری انجام شد. آزمودنی ها به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی به دو گروه سافروتین و دارونما تقسیم شدند. گروه مداخله روزانه دو بار قرص سافروتین (هر بار ۳۰ میلی گرم) به مدت مشخص مصرف کرد. نمونه گیری خونی از کلیه شرکت کنندگان در مراحل پیش و پس از مداخله انجام شد و سطح سرمی ESR با روش الایزای ساندویچی اندازه گیری گردید. داده ها با استفاده از آزمونt وابسته وt مستقل در نرم افزارSPSS تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد مصرف سافروتین موجب کاهش معنی دار سطحESR در مقایسه با گروه کنترل شد، در حالی که در گروه دارونما تغییری مشاهده نگردید. این کاهش بیانگر اثر ضدالتهابی قابل توجه سافروتین و بهبود احتمالی وضعیت التهابی بیماران بود. نتیجه گیری: به طور کلی می توان بیان نمود که سافروتین به عنوان مکملی طبیعی و ایمن، پتانسیل استفاده در درمان کمکی بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا را دارد و می تواند با تعدیل فرآیندهای التهابی و استرس اکسیداتیو به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک نماید. با این حال، انجام مطالعات با حجم نمونه بیشتر، مدت زمان طولانی تر و بررسی سایر شاخص های التهابی برای تأیید پایداری و مکانیزم دقیق اثرات آن ضروری است.