علی فغانی

هدف: هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل کج فهمی های دانش آموزان پایه دهم درباره اصل برنولی و بررسی میزان تأثیر آموزش مفهومی همراه با آزمایش در مقایسه با روش تدریس سنتی است. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پایه دهم رشته های تجربی و ریاضی شهرستان محلات و نمونه مورد بررسی شامل ۱۰۳ دانش آموز است. روش پژوهش: این مطالعه با رویکرد شبه آزمایشی و براساس طرح چهارگروهی سولومون انجام شد. نمونه ها با روش خوشه ای انتخاب و سپس به صورت تصادفی در گروه های آزمایش و کنترل جای دهی شدند. در گروه های آزمایش، تدریس به صورت مفهومی و همراه با انجام آزمایش های مرتبط با اصل برنولی صورت گرفت؛ در حالی که در گروه های کنترل، آموزش به روش سنتی و سخنرانی انجام شد. ابزار گردآوری داده ها آزمون پیشرفت تحصیلی معلم ساخته بود که روایی محتوایی آن توسط متخصصان تأیید شد. داده ها با استفاده از آزمون های کلموگروف–اسمیرنوف، تحلیل واریانس دوراهه، و آزمون تعقیبی شفه در نرم افزار SPSS تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد توزیع داده ها نرمال است و تفاوت معناداری در نمرات پس آزمون چهار گروه وجود دارد. عملکرد گروه های آموزش مفهومی همراه با آزمایش، به طور معنادار بهتر از گروه های آموزش سنتی بود. همچنین تحلیل آیتم ها آشکار ساخت که بخش قابل توجهی از کج فهمی ها ناشی از عدم درک صحیح تفاوت فشار استاتیکی و دینامیکی و برداشت نادرست از معادله برنولی است. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، آموزش مفهومی مبتنی بر آزمایش تأثیر چشمگیری در کاهش کج فهمی ها و بهبود یادگیری دارد. این نتایج ضرورت بازنگری و ساده سازی نحوه ارائه اصل برنولی در کتاب فیزیک پایه دهم و توانمندسازی دبیران در استفاده از رویکردهای آموزشی فعال و آزمایش محور را نشان می دهد.