مهدی شاه حسینی

مقدمه و هدف : یکی از دغدغه های نظام آموزشی در تمامی جوامع توسعه مهارت های اجتماعی دانش آموزان است. یکی از راه های سازگاری نوجوانان با مدرسه، افزایش مسئولیت پذیری و پرورش مهارت های اجتماعی در آنان در مدرسه است. هدف مطالعه حاضر ارائه مدل ارتقای مهارت های اجتماعی دانش آموزان با تاکید بر مسئولیت سپاری در مدارس متوسطه غیردولتی است. روش شناسی پژوهش : این پژوهش، از لحاظ هدف، کاربردی و از منظر گردآوری داده ها، از نوع کیفی- نظریه داده بنیاد است. داده های مورد نیاز از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران مدارس متوسطه غیردولتی (با حداقل 10 سال سابقه مدیریت مدرسه غیردولتی) و اساتید هیات علمی دانشگاه ها در حوزه های علوم تربیتی، مدیریت آموزشی و برنامه ریزی درسی از طریق نمونه گیری هدفمند، گردآوری شد. روایی و پایایی ابزار گردآوری داده ها نیز مورد تایید قرار گرفت. یافته ها : در مرحله کدگذاری باز، 143 کد باز شناسایی شدند. در مرحله کدگذاری محوری، مفاهیم شناسایی شده حول محور شش پارادایم نظریه داده بنیاد دسته بندی شدند. بدین ترتیب، ارتقای مهارت های اجتماعی مبتنی بر مسئولیت سپاری در بین دانش آموزان به عنوان پدیده محوری انتخاب شد. الگوی پارادایمی حاصل بر اساس پدیده محوری، متاثر از شرایط علی (برنامه درسی مهارت محور، روش های یادگیری مشارکتی، روش تدریس)، شرایط زمینه ای (پیش زمینه های دانش آموزان زمینه مدرسه) و متغیرهای مداخله گر (خانواده، گروه همسالان، روابط دانش آموز و معلم) به همراه راهبردها و پیامدها شکل گرفت.   بحث و نتیجه گیری:  آموزش و ارتقای مهارت های اجتماعی در بین دانش آموزان با مسئولیت سپاری به آنها منجر به توسعه دانش آموزان در ابعاد چندگانه رفتاری، روانی- شناختی و تحصیلی می گردد.