صدیقه نارویی

در سال های اخیر، مفاهیمی مانند تجربه غرقگی، ذهن آگاهی و بهزیستی تحصیلی به عنوان عوامل مهم در رشد روان شناختی و اجتماعی دانش آموزان مورد توجه پژوهشگران علوم تربیتی و روان شناسی قرار گرفته اند. در این راستا، هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر تجربه غرقگی بر شایستگی اجتماعی–عاطفی ادراک شده و بهزیستی تحصیلی با نقش میانجی ذهن آگاهی در میان دانش آموزان دوره متوسطه شهر زاهدان  است. روش پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر نحوه اجرا، توصیفی-پیمایشی مبتنی بر رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دوره دوم متوسطه ناحیه ۲ شهر زاهدان به تعداد ۱۵۰۰ نفر بود. با استفاده از جدول کرجسی و مورگان ((Krejci & Morgan,1971، حجم نمونه ۳۰۶ نفر تعیین شد و نمونه گیری به شیوه طبقه بندی تصادفی انجام گرفت. برای گردآوری داده ها از پرسش نامه های تجربه غرقگی (Jackson & Marsh, 1996)، بهزیستی تحصیلی(Touminen-Soini et al., 2012) ، شایستگی اجتماعی–عاطفی ادراک شده Boyatzis, 2005)) و ذهن آگاهی (Baer, 2003) استفاده شد. روایی و پایایی ابزارها نیز مورد تایید قرار گرفت و  تحلیل داده ها در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی، شامل آزمون ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری، با استفاده از نرم افزارهای SPSS نسخه 23 و LISREL نسخه 8.8 صورت گرفت. نتایج نشان داد که تجربه غرقگی تأثیر مثبت و معناداری بر شایستگی اجتماعی–عاطفی (β = 0.22, P < 0.05)، ذهن آگاهی (β =0.88, P < 0.05)   وبهزیستی تحصیلی (β = 0.68, P < 0.05) دارد. همچنین، تجربه غرقگی از طریق نقش میانجی ذهن آگاهی تأثیر معناداری بر شایستگی اجتماعی–عاطفی (β = 0.44, P < 0.05) و بهزیستی تحصیلی (β = 0.17, P < 0.05) دارد. رابطه مثبت و معناداری نیز میان ذهن آگاهی و بهزیستی تحصیلی مشاهده شد(β = 0.20, P < 0.05) . یافته های این پژوهش بر اهمیت تجربه غرقگی و ذهن آگاهی در ارتقای شایستگی اجتماعی–عاطفی و بهزیستی تحصیلی دانش آموزان تأکید دارد. این نتایج می توانند در طراحی مداخلات آموزشی و روان شناختی مؤثر برای نوجوانان مورد استفاده قرار گیرند.