محمدمهدی چالاکی

پیشینه و اهداف: تحلیل  کتاب ها بر اساس مدل های آموزشی می تواند به توسعه مهارت های شناختی و فراشناختی دانش آموزان کمک کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوا فصل تابع کتاب درسی ریاضی  پایه دهم(رشته ریاضی و تجربی) در چارچوب طبقه بندی تجدیدنظرشده بلوم صورت گرفت. روش ها : پژوهش حاضر توصیفی- تحلیلی است که برای انجام آن از روش تحلیل محتوا استفاده شد. هدف اصلی،  درک عمیق تر موضوع مورد بررسی از طریق شناسایی الگوها، روابط و تفاوت های درون داده ها است. واحد تحلیل این پژوهش فعالیت ها، کار در کلاس ها، مثال ها و تمرین هاست که برای به دست آوردن نتایج قابل اعتماد کل محتوای فصل تابع کتاب درسی ریاضی دهم چاپ  1403 انتخاب شده است. در این پژوهش، هر یک از سؤالات، به یکی از سطوح شناختی نسبت داده شد. به منظور تحلیل دقیق تر و انسجام داده ها، اطلاعات توسط جدول فراوانی و نمودار دایره ای سازماندهی شد. یافته ها : بررسی ها نشان داد که در کل به طور تقریبی: 7/3 درصد سؤالات مربوط به سطح به یادآوردن، 9/32 درصد مربوط به سطح فهمیدن، 9/43 درصد  مربوط به سطح به کاربستن، 11 درصد مربوط به سطح تحلیل کردن، 7/3 درصد مربوط به سطح ارزیابی کردن و 9/4 درصد سؤالات مربوط به سطح ایجادکردن است. نتیجه گیری : با توجه به یافته ها می توان نتیجه گرفت که بیشتر سؤالات، مربوط به سطوح پایین شناختی (به یادآوردن، فهمیدن و به کاربستن) است و مؤلفان کتاب توجه کمتری به سطوح بالای شناختی (تحلیل کردن، ارزیابی کردن و ایجادکردن) داشته اند. بنابراین توصیه می شود که در برنامه درسی ریاضی و در طراحی سؤالات، تأکید بیشتری بر استفاده از سؤالاتی که سطوح بالای شناختی را فعال می سازند، صورت پذیرد.