اعظم یاور

مقدمه: این مطالعه باهدف الگوی تعامل فشار روان شناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی با احتمال خودکشی در نوجوانان باتوجه به اثرات واسطه ای خود ادراکی مثبت و احساس به دام افتادگی انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است که با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را کلیه نوجوانان 13 تا 19 ساله شهرستان نورآباد (دلفان) در سال 1403 تشکیل دادند. نمونه پژوهش 623 نفر از نوجوانان شهرستان نورآباد (دلفان) بود که به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه های فشار روان شناختی (زانگ و همکاران، 2014)، پرسش نامه احتمال خودکشی کال و گیل (1982)، پرسش نامه به دام افتادگی (گیلبرت و آلن، 1998)، مقیاس تجارب اولیه و منفی زندگی (گیلبرت و همکاران، 2003) و خرده مقیاس خود ادراکی مثبت از پرسش نامه چندبعدی خودکشی ( MSI-28 ، عثمان و همکاران، 2010) استفاده شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از نرم افزار SPSS.27 و مدل سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار AMOS.26 تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان دادند که متغیرهای برون زاد فشار روان شناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی، به همراه متغیرهای میانجی یعنی خود ادراکی مثبت و احساس به دام افتادگی، سهم قابل توجهی در افزایش احتمال خودکشی دارند؛ به گونه ای که این عوامل در مجموع ۵۶ درصد از واریانس احتمال خودکشی را تبیین می کنند. همچنین فشار روان شناختی و تجارب اولیه و منفی زندگی به تنهایی ۲۹ درصد از واریانس خود ادراکی مثبت و ۵۰ درصد از واریانس احساس به دام افتادگی را تبیین می کنند. نتیجه گیری: باتوجه به این نتایج می توان گفت که پرورش خود ادراکی مثبت در مدارس و آموزش آن با خانواده ها به خصوص در مراحل حساس رشدی برای پیشگیری از خودکشی مهم است، زیرا این عامل در کاهش خودکشی نقش دارد .