علی مریمی

هدف: این پژوهش با هدف پیش بینی درماندگی آموخته شده بر اساس برنامه درسی پنهان در بین دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش: روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و از لحاظ هدف کاربردی است. جامعه آماری، شامل همه دانش آموزان پسر متوسطه دوم شهر قروه کردستان، در سال تحصیلی 1404-1403 به تعداد 1600 نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای بر اساس قاعده تاپاچنیک و فیدل (2013) 200 نفر نمونه آماری معین شد. برای سنجش درماندگی آموخته شده و برنامه درسی پنهان، از پرسشنامه های درماندگی آموخته شده سیدعلی ذاکر (1399) و برنامه درسی پنهان طهماسب زاده شیخلار و همکاران (1398) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده گردید (SPSS 26 ). یافته ها: نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین ابعاد برنامه درسی پنهان و درماندگی آموخته شده رابطه منفی و معناداری وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که مؤلفه های برنامه درسی پنهان شامل روش تدریس (0/16-=Beta)، ساختار اداری و اجتماعی مدرسه (0/21-=Beta)، روابط متقابل معلم و دانش آموز (0/19-=Beta)، فضای اجتماعی و عاطفی (0/21-=Beta)، قوانین و مقررات (0/16-=Beta) و تفکر انتقادی (0/16-=Beta) به طور معناداری قادر به پیش بینی درماندگی آموخته شده هستند و در مجموع 40 درصد از واریانس آن را تبیین می کنند (R² = 0/401, R=0/633, p< 0/05). نتیجه گیری: برنامه درسی پنهان مجموعه ای از ارزش ها، هنجارها و پیام های ضمنی است که در جریان تعاملات مدرسه ای به صورت غیررسمی منتقل می شود. اگر این پیام ها در قالب روابط انسانی مثبت، ساختارهای حمایتی و قوانین منصفانه سازمان دهی شوند، می توانند انگیزش درونی، خودکارآمدی و احساس کنترل دانش آموزان را تقویت کرده و از بروز درماندگی آموخته شده جلوگیری کنند.