مرضیه فولادین

«دیدگاه روایی» سیمپسون از شیوه های تحلیل ساختاری داستان های قرآنی است. این دیدگاه به معنای میزان دخالت راوی، در عمل روایت کردن است و بر اساس سه معیار مکانی، زمانی و روان شناختی آن را مورد ارزیابی قرار می دهد. اهمیت این دیدگاه از آن جهت است که زوایای مختلف روایی، نکته های پنهان تأویل و تحلیل متن را آشکار ساخته و درک مفاهیم را آسان تر می نماید. یکی از داستان های قرآنی که در این خصوص می تواند حائز اهمیت باشد، داستان حضرت مریم (س) است. از این رو، پژوهش حاضر به منظور کشف زوایای پنهان داستان حضرت مریم (س)، با بکارگیری روش توصیفی- تحلیلی، به تحلیل روایت شناختی این داستان قرآنی پرداخته است. از جمله نتایج پژوهش این است که راوی، احاطه کامل بر عناصر زمان، مکان و چینش عناصر متنِ داستان دارد. بازگویی اخبار گذشته که کسی از آن ها اطلاع ندارد و بیان رویدادهایی که در زمان آینده اتفاق می افتد، تنها راوی از آن ها آگاهی دارد. همچنین این داستان، زندگی یک زنِ نمونه را در قرآن بیان می کند که ویژگی های بندگی در برابر خداوند، ایمان به غیب، پرهیزکاری، انفاق و بخشش به نیازمندان، راستی و درستی در گفتار و کردار وی آشکار است و از او یک شخصیت مثبت و قهرمان داستان به جهانیان معرفی می کند. در این داستان، حوادث در کانون توجه قرارگرفته و عناصرِ زمان و مکانِ رویداد، از اهمیت بیشتری برخوردار است. این حوادث و آزمون ها، مختص اولیاء الهی نیست، بلکه در زمان ها و مکان های مختلف برای تک تک انسان ها رُخ خواهد داد و عکس العمل هر فرد در مقابل آن ها ارزیابی خواهد شد و از آن ها قهرمان یا ضدِ قهرمان خواهد ساخت.