ثمانه یزدانی

در دهه های اخیر، دانشگاه ها به عنوان بازیگرانی راهبردی در توسعه سرمایه انسانی، در کانون سیاست های ارتقای اشتغال پذیری، توانمندسازی حرفه ای و پاسخ گویی به تحولات پرشتاب بازار کار قرار گرفته اند. در شرایطی که محیط های کاری با سرعتی فزاینده دستخوش دگرگونی های فناورانه، اجتماعی و اقتصادی می شوند، انتظار می رود آموزش عالی نقشی فراتر از انتقال دانش نظری ایفا کند و زمینه ساز پرورش شایستگی های ترکیبی و حرفه ای دانش آموختگان باشد. با وجود شواهدی مبنی بر ظرفیت آموزش عالی در ارتقای صلاحیت های حرفه ای، نقش دانشگاه ها در این زمینه به ویژه در بستر آموزش عالی ایران و موانع پیش روی آن کمتر به صورت نظام مند بررسی شده است. این پژوهش با هدف تبیین نقش دانشگاه ها در ارتقای صلاحیت های حرفه ای دانش آموختگان و شناسایی چالش ها و راهکارهای آموزش صلاحیت محور با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون استقرایی انجام شده است. داده ها از راه مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۴۰ نفر از اعضای هیأت علمی، مدیران آموزشی، سیاست گذاران و دانش آموختگان دانشگاه های مهارتی (انتخاب شده با نمونه گیری هدفمند) گردآوری شدند و با استفاده از روش شش مرحله ای براون و کلارک تحلیل شدند. نتایج نشان دهنده شناسایی پنج مضمون اصلی شامل بازنگری برنامه های درسی مبتنی بر شایستگی، تقویت تعامل دانشگاه و صنعت، آموزش مهارت های نرم و میان رشته ای، ارتقای کیفیت تدریس و نظام ارزشیابی و اصلاح خط مشی گذاری کلان است. یافته های این پژوهش می تواند دلالت های نظری و سیاستی مهمی برای خط مشی گذاران آموزشی، مدیران دانشگاهی و پژوهشگران حوزه منابع انسانی فراهم آورد.