صادق سعادتی

برای حل مسائل ثبت املاک، نقشه برداری و اندازه گیری های میدانی لازم است. در ایران تعداد قابل توجهی از کارشناسان ادارات مرتبط و کارشناسان رسمی دادگستری با استفاده از گیرنده های جی پی اس دستی، در زمینه مسائل حقوقی اراضی نظر می دهند. در این مقاله، به موضوع ناسازگاری معنی دار موقعیت، ابعاد، اندازه ها و مساحت اراضی حاصل از این گیرنده ها با نتایج حاصل از روش های استاندارد نقشه برداری پرداخته شده است. در حال حاضر، گیرنده های جی پی اس دستی دقّتی بهتر از چند متر در تعیین موقعیت نقاط ندارند. این عدم قطعیت باعث تداخل اراضی شده و نظریه های کارشناسی و آرای محاکم بر مبنای آن ها را زیر سؤال می برد. در ادامه مقاله، ابتدا مبحث چارچوب های مختصات که از موضوعات زیربنایی در تعیین موقعیت نقاط است بیان شده و اثر آن بر مسأله مورد بحث، تشریح شده است. سپس روش های صحیح جانمایی و تعیین حدود زمین ها و نیز ابعاد و اندازه ها و مساحت اراضی بیان شده و به موضوع صحّت و دقّت هر کدام پرداخته شده است. مثال های عددی به منظور مقایسه نتایج روش های استاندارد نقشه برداری با مقادیر حاصل از گیرنده های جی پی اس دستی آورده شده است. همه نتایج دلالت بر این دارد که استفاده از این گیرنده ها برای مسائل حقوقی اراضی نتایج ناصحیح در پی دارد. در یک زمین به مساحت حدوداً 4500 مترمربع، تداخلاتی بیش از 20 متر با اراضی مجاور و خطای تا 1000 مترمربع در مساحت مشاهده شد. لذا اکیداً توصیه می شود استفاده از جی پی اس دستی متوقف شده و در عوض روش های استاندارد نقشه برداری مطابق با دستورالعمل های موجود به کار برده شوند.