داوود طهماسب زاده

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی رویکرد کلاس معکوس بر انگیزه یادگیری زیست شناسی در میان دانش آموزان پایه هشتم دوره راهنمایی در استان القادسیه عراق بود. این مطالعه با استفاده از طرح شبه آزمایشی پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. از میان دانش آموزان دوره راهنمایی پایه هشتم، ۴۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش (کلاس معکوس) و کنترل بصورت تصادفی گمارده شدند. برای سنجش انگیزه یادگیری زیست شناسی از پرسشنامه استاندارد با روایی و پایایی تأیید شده استفاده شد که ابعاد انگیزه درونی، انگیزه بیرونی و بی انگیزگی را اندازه گیری می کرد. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که به کارگیری کلاس معکوس تأثیر معناداری بر افزایش انگیزه یادگیری درونی، کاهش انگیزه بیرونی و بی انگیزگی دانش آموزان دارد. دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل سطوح بالاتری از انگیزه درونی، علاقه به درس زیست شناسی و مشارکت فعال نشان دادند. همچنین میزان بی انگیزگی آنان کاهش یافت. فراهم سازی محتوای آموزشی ویدئویی قبل از کلاس و فعالیت های مشارکتی در کلاس موجب افزایش خودتنظیمی، احساس خودکارآمدی و درگیری شناختی بیشتر دانش آموزان شد. به طور کلی یافته ها بیانگر آن است که رویکرد کلاس معکوس می تواند به عنوان یک روش آموزشی مؤثر برای ارتقای انگیزه یادگیری زیست شناسی در دوره راهنمایی به کار رود. پیشنهاد می شود معلمان علوم، عناصر کلاس معکوس را در فرایند تدریس خود بگنجانند تا زمینه مشارکت فعال، علاقه پایدار و درک عمیق تر دانش آموزان فراهم شود. پژوهش های آینده می توانند آثار بلندمدت این رویکرد بر پیشرفت تحصیلی و راهبردهای یادگیری را بررسی کنند.