معصومه صادقی نژاد

زمینه و هدف: سالمندی با تضعیف پاسخ های آنژیوژنیک و اختلال در هموستاز عروقی همراه است و همین موضوع اهمیت بهره گیری از رویکردهای نوین مانند تمرین با محدودیت جریان خون را در بهبود عملکرد عروقی نشان می دهد. هدف از مطالعه حاضر، تعیین تأثیر 12 هفته تمرین مقاومتی با محدودیت جریان خون (BFR) بر عامل القای هایپوکسی-1 آلفا (HIF-1α)، عامل رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) و نیتریک اکساید (NO) در سالمندان بود. روش تحقیق: در کارآزمایی بالینی حاضر، ۴5 سالمند (میانگین سنی 15/4±4/62 سال) به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی به سه گروه مساوی (۱۵ نفره) تمرین با BFR (شدت 20 تا 30 درصد یک تکرار بیشینه)، تمرین مقاومتی (شدت 70 تا 80 درصد یک تکرار بیشینه) و گروه کنترل تقسیم شدند. تمرینات به مدت 12 هفته، دو جلسه در هفته اجرا شد. نمونه های خونی پیش و پس از مداخله جمع آوری و سطوح سرمی HIF-1α و VEGF به روش الایزا و NO با روش گریس سنجش شدند. داده ها با استفاده از آزمون های تحلیل کوواریانس و تعقیبی LSD در سطح معنی داری 05/0≥p تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: پس از 12 هفته مداخله، در گروه های تمرین مقاومتی و تمرین با BFR سطوح HIF-1α (به ترتیب 61 و ۸۷ درصد)، VEGF (به ترتیب 13و 15 درصد) و NO (16 درصد برای هر دو گروه) نسبت به پیش آزمون افزایش یافت و این تغییرات در مقایسه با گروه کنترل معنی دار بود (05/0>p). همچنین، سطح HIF-1α در گروه تمرین با BFR به طور معنی داری بیش از گروه تمرین مقاومتی بود (01/0=p). با این حال، تفاوت معنی داری بین شاخص های VEGF (08/0=p) و NO (16/0=p) در دو گروه تمرینی مشاهده نشد. نتیجه گیری: تمرین مقاومتی با و بدون BFR با افزایش سطوح شاخص های HIF-1α، VEGF و NO؛ موجب بهبود عملکرد اندوتلیال و بازسازی عروقی در سالمندان می شود و می تواند به عنوان رویکردی مؤثر در پیشگیری از اختلالات قلبی -عروقی مرتبط با سالمندی مطرح گردد.