کیمیا رحیمی پور

هدف: چاقی با افزایش التهاب سیستمیک، خطر تخریب عصبی را افزایش می دهد. در این پژوهش، اثر شش هفته تمرین عملکردی شدید همراه با رژیم و مکمل کتوژنیک بر نورومتابولیت های مغزی -که از شاخص های مهم سلامت نورونی هستند- بررسی شد. مواد و روش ها: در این کارآزمایی بالینی تصادفی، ۲۱ داوطلب دارای اضافه وزن یا چاق به سه گروه تقسیم شدند: تمرین عملکردی شدید (EX)؛ تمرین همراه با رژیم کتوژنیک حاوی تری گلیسریدهای زنجیره متوسط (MCT) (EX+KD)؛ گروه کنترل (C). تمرینات به مدت شش هفته، سه جلسه در هفته به صورت عملکردی شدید انجام شد. متخصص تغذیه رژیم کتوژنیک را طراحی کرد و مکمل MCT به صورت روزانه مصرف شد. مقادیر نورومتابولیت ها با طیف نگاری رزونانس مغناطیسی پروتون (¹H-MRS) از ناحیه ورمیس مخچه (سیستم 1.5T Philips Ingenia) به صورت تک وُکسلی اندازه گیری و با نرم افزار Osprey پردازش شد. تحلیل داده ها با تحلیل واریانس یک طرفه (آنوا) و آزمون تعقیبی توکی انجام شد (05/0=α). یافته ها: پس از مداخله، در مقایسه با گروه کنترل، سطح میواینوزیتول (mI) در گروه های EX و EX+KD به ترتیب 12 درصد و 57 درصد کاهش یافت؛ در حالی که سطح کولین (Cho) در همین گروه ها به ترتیب ۹۷ درصد و ۱۹۳ درصد افزایش داشت. همچنین سطح N-استیل آسپارتات (NAA) در گروه EX 91 درصد و در گروه EX+KD 38 درصد افزایش یافت که همه این تغییرات در سطح معناداری 05/0>P معنا دار بود. تغییرات مشاهده شده نشان دهنده اثر معنادار مداخله ها بر شاخص های نورومتابولیتهای مغز بود. نتیجه گیری: براساس نتایج پژوهش حاضر، تمرین عملکردی شدید به تنهایی موجب بهبود وضعیت نورومتابولیتهای مغز می شود؛ یعنی Cho و NAA افزایش یافت و mI کاهش پیدا کرد؛ در حالی که ترکیب ورزش با رژیم کتوژنیک حاوی MCT با تقویت تغییرات در Cho و mI، اثرات محافظتی قوی تری بر بافت عصبی داشت و این موضوع می تواند روند تخریب عصبی مرتبط با چاقی را مهار کند، اما این تأثیر هم افزایی بر NAA مشاهده نشد.