مهدی اسماعیلی صدرابادی

در ظاهر سوره های قرآن، بی نظمی آشکاری در زمینه نقل موضوعات متعدد با تغییرات ناگهانی از یک موضوع به موضوعی دیگر می توان یافت؛ امّا این تغییر در موضوعات، حاوی پیام هایی است و می توان این پیام ها را با ارائه ساختاری جدید بازبینی نمود. این ساختار پیچیده که پس از واکاوی دقیق در پژوهش های مدرن قرآن شناسی کشف شده، به عنوان ترکیب بلاغت سامی قلمداد گشته است. در ترکیب بلاغت سامی، آیات به مثابه پاراگراف هایی دسته بندی می شوند و این پاراگراف ها در سطح کلان و خُرد، دارای ارتباط منطقی و منسجم به صورت دایره یا آیینه وار هستند. این مقاله درصدد است با اتخاذ روش توصیفی- تحلیلی، به بررسی ساختار بلاغت سامی در سوره الحدید بپردازد. بررسی ها نشان می دهد بر اساس نتایج پژوهش آیات سوره حدید بر اساس مدل آیینه ای به هشت سیاق متوالی تقسیم گردیده است و با ساختار متقارن از آیه شانزدهم به بعد در قالب مدل آیینه ای دو به دو هر بخش با زیر بخش خود قرینه هستند.