محمدرضا کوهی

پیر بوردیو، مردم شناس معاصر فرانسوی، به قابلیت های ادبیات و ترسیم اوضاع اجتماعی توجه ویژه ای دارد. از نظر او، قدرت یافتن یک فرد در میدان های مختلف و میزان سهیم شدن او در مدیریت میدان قدرت به سرمایه خاصی بستگی ندارد، بلکه به حجم و ترکیبی از انواع سرمایه ها وابسته است. از آنجا که جامعه شناسی انتقادی بوردیو، افزون بر بعد عینی و ساختاری، بعد ذهنی حیات اجتماعی را نیز مورد توجه قرار می دهد، می تواند ظرفیت لازم برای بازشناسی انواع سرمایه ها را در رمان کارناوال شهر (کرنفال المدینه) در اختیار قرار دهد تا زمینه درک شرایط جامعه فلسطین فراهم شود. از این رو پژوهش حاضر به روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر نظریه «انواع سرمایه» پیر بوردیو، به ارزیابی این رمان می پردازد و آن را در چهار سطح سرمایه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و نمادین واکاوی می کند. یافته های تحقیق نشان می دهد سرمایه اجتماعی مردم فلسطین به شدت رنگ باخته و سبب ایجاد محدودیت ها و کاستی هایی در سرمایه های اقتصادی و فرهنگی آن ها شده است. اما حضور پررنگ عشق در بستر خانواده و نیز در سطوح ملی، سرمایه نمادین بارزی در این داستان محسوب می شود. مبارزه با اشغالگری و امیدواری برای رفع محدودیت های ریشه ای نیز عامل نجات دهنده و امیدبخش دیگری است که به زندگی نابسامان مردم فلسطین، جان تازه ای می بخشد. در حقیقت سرمایه نمادین را می توان اهرم مؤثری برای مواجهه با مشکلات فردی و اجتماعی شخصیت های داستان و به طور کل مردم فلسطین، در شرایط سخت و آشفته اجتماعی به شمار آورد.