روژان خضری

با حرکت جهان به سمت اقتصاد مبتنی بر دانایی، دانش و مدیریت آن به عاملی حیاتی در حفظ قدرت رقابتی سازمان ها و صنایع تبدیل شده است. در این راستا، بررسی فرآیند ترجمان دانش در دانشگاه ها و صنایع از اهمیت ویژه ای برخوردار است. لذا پژوهش حاضر با هدف سنجش وضعیت ترجمان دانش پژوهشگران دانشگاه های ایران (شهید چمران اهواز، لرستان، هرمزگان و خلیج فارس بوشهر) انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع پیمایشی و از نظر هدف کاربردی است. جامعه پژوهش 285 عضو هیات علمی دانشکده های مهندسی از 4 دانشگاه شهید چمران اهواز، خلیج فارس بوشهر، لرستان و هرمزگان بودند. گردآوری داده ها با استفاده از «پرسشنامه خودارزیابی فعالیت های ترجمان دانش پژوهشگران دانشگاهی» صورت گرفت که از 30 گویه در قالب چهار حیطه «سوال پژوهش»، «تولید دانش»، «انتقال دانش» و «ترویج استفاده از شواهد» تشکیل شده است. در تحلیل داده های این پژوهش علاوه بر شاخص های آمار توصیفی، آزمون های آماری ANOVA و تحلیل رگرسیون خطی استفاده شد، علاوه بر این نمودارهای پراکنش ترسیم شد. با توجه به یافته ها، میانگین نمره کل فرآیند ترجمان دانش در دانشگاه های خلیج فارس بوشهر (93/19±97/99) و لرستان (30/15±80/99) بالاتر از دانشگاه های هرمزگان (49/21±94/93) و شهید چمران اهواز (76/21±55/93) است. همچنین در بین مؤلفه های مورد بررسی، بالاترین میانگین به مؤلفه «انتقال دانش» اختصاص داشت و کمترین میانگین نیز مربوط به «ترویج استفاده از شواهد» بود. بعلاوه مشخص شد که تمامی مؤلفه های فرآیند ترجمان دانش به طور معناداری در تبیین و پیش بینی عملکرد پژوهشگران نقش دارند (p<0.001) و ضرایب استانداردشده (Beta) بیانگر آن است که مؤلفه انتقال دانش با ضریب 95/0 بیشترین تأثیر را بر عملکرد ترجمان دانش دارد و پس از آن به ترتیب تولید دانش (90/0)، ترویج استفاده از شواهد (86/0) و سؤال پژوهش (85/0) اثرگذار هستند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که ایجاد ارتباط نظام مند میان دانشگاه ها و ذی نفعان می تواند اثربخشی ترجمان دانش را افزایش داده و به بهبود تصمیم گیری های مبتنی بر شواهد در سطح ملی کمک کند. پیشنهاد می شود پژوهش های آتی با تمرکز بر ترجمان دانش در سازمان های اجرایی و صنایع، با استفاده از ابزارهای بومی شده در بعد سازمانی انجام گیرد.