طاهره سجادی راد

در چشم انداز اقتصادی و مالی ناپایدار بازارهای در حال توسعه مانند ایران که شرکت ها با محدودیت های مالی و نااطمینانی های محیطی مواجه هستند، به منظور بهبود مدیریت استراتژیک منابع مالی، درک چگونگی تأثیر انعطاف پذیری مالی بر رفتار ریسک پذیری شرکت ها ضروری است که هدف اصلی این پژوهش است. بعلاوه، تلاش شده است با بررسی نقش تعدیلی مالکیت نهادی بر این رابطه، بینش عمیق تری در مورد شرایط مختلف اثرگذار ایجاد شود. پژوهش حاضر با رویکرد کمّی و تحلیل رگرسیون چند متغیره انجام شده و داده های گردآوری شده از 153 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1392 تا 1402 با تکنیک اقتصادسنجی پانل پویا و نرم افزار ایویوز تحلیل شدند. نتایج نشان داد با افزایش انعطاف پذیری مالی، ریسک پذیری شرکت ها نیز افزایش می یابد که نشان می دهد انعطاف پذیری مالی می تواند به عنوان یک منبع استراتژیک عمل کند و با فراهم کردن منابع مالی کافی، شرکت ها را قادر به اتخاذ تصمیمات ریسکی تر نماید. همچنین، مشخص شد مالکیت نهادی این رابطه را به طور معناداری تقویت می کند که حاکی از نقش نظارتی موثر مالکان نهادی در محیط ایران برای تخصیص بهینه منابع به منظور ریسک پذیری است. این مطالعه بینش های نوینی درباره نقش انعطاف پذیری مالی و مالکیت نهادی در مدیریت ریسک ارائه می دهد و توصیه های سیاستی ارزشمندی برای ذینفعانی که در حال هدایت سرمایه گذاری های با ریسک بالا هستند، فراهم می آورد.

هدف پژوهش حاضر، بررسی داده محور و علمی تأثیر عملکرد ESG بر هزینه تأمین مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران طی سال های ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۲ با لحاظ نقش تعدیل گری تأمین مالی سبز است. این مطالعه از نوع کاربردی و همبستگی است. داده های مربوط به شاخص های ESG، تأمین مالی سبز و هزینه تأمین مالی از صورت های مالی و گزارش های شرکت های بورسی گردآوری و با استفاده از رگرسیون داده های پانل و آزمون اثر تعدیلی تأمین مالی سبز تحلیل شده است. نتایج پژوهش نشان داد که عملکرد بهتر ESG به طور معناداری با کاهش هزینه تأمین مالی شرکت ها ارتباط دارد. همچنین، نقش تعدیل گری تأمین مالی سبز به طور قابل توجهی این رابطه را تقویت می کند؛ به ویژه زمانی که شرکت ها از ابزارهای تأمین مالی سبز بهره می برند، تأثیر مثبت ESG بر کاهش هزینه تأمین مالی پررنگ تر می شود. در میان ابعاد مختلف، حکمرانی شرکتی و مسئولیت اجتماعی بیشترین نقش را در کاهش هزینه حقوق صاحبان سهام و بهبود اعتماد نهادهای مالی ایفا کرده اند. متغیرهای کنترلی مانند سودآوری و اندازه شرکت تأثیر کاهنده و اهرم مالی اثر افزاینده بر هزینه تأمین مالی داشته اند. مقدار تعیین مدل پانل (R²=0.48) نیز نشان دهنده قدرت تبیین مناسب الگو است. براساس شواهد آماری و تحلیل های تجربی، ارتقاء شاخص های ESG به ویژه حکمرانی شرکتی و شفافیت اطلاعاتی، به همراه بهره گیری هدفمند از تأمین مالی سبز، می تواند منافع معناداری برای شرکت های ایرانی ایجاد کند. این یافته ها بر ضرورت تقویت نظام رتبه بندی و ارتقای ساختار ESG و همچنین توسعه مکانیزم های نوین مالی برای کاهش هزینه تأمین مالی و دستیابی به رشد پایدار تأکید دارد.