رضا ملک

تأثیر عامل سیاست و نظارت سیاسی بر بازار سرمایه سبب شده تا سهم زیادی از پژوهش های حسابداری و مالی با مباحث سیاسی مرتبط باشد. به همین جهت پژوهش حاضر درصدد بوده است تا تأثیر انتخابات ریاست جمهوری بر مدیریت سود تعهدی و واقعی را با درنظرگیری نقش تعدیل کنندگی "ساختار مالکیت" به دلیل اهمیت آن مورد بررسی قرار دهد. به این منظور اطلاعات مربوط به 122 شرکت پذیرفته در بورس اوراق بهادار تهران به روش حذف سیستماتیک طی سال های 1384- 1401 انتخاب شده و به روش همبستگی - رگرسیونی چندگانه مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفته است. یافته ها نشان داده است، انتخابات ریاست جمهوری تأثیر منفی و معناداری بر میزان مدیریت سود تعهدی و واقعی شرکت ها دارد. همچنین با تفکیک صنایع بر اساس ویژگی سیاسی نشان داده شد که در سال های انتخابات ریاست جمهوری، صنایع سیاسی از طریق مدیریت سود تعهدی و صنایع غیرسیاسی از طریق مدیریت سود واقعی اقدام به مدیریت سود می نمایند. همچنین یافته ها نشان داده است که ساختار مالکیت (میزان مالکیت نهادهای سرمایه گذار) نقش تعدیل گری در اثر انتخابات ریاست جمهوری بر مدیریت سود تعهدی و واقعی ندارد. این یافته هانشان می دهد که در زمان انتخابات ریاست جمهوری به دلیل افزایش حساسیت و نظارت ارکان مختلف اجتماعی و سیاسی بر عملکرد مدیران "هزینه سیاسی" افزایش می یابد که این افزایش موجب کاهش مدیریت سود (تعهدی و واقعی) در شرکت ها می شود.

عدم قطعیت جزءِ لاینفکِ فعالیت های اقتصادی است که مدیران واکنش های متفاوتی به آن نشان می دهند. مدیریت سود یکی از مهم ترین ابزارها است که می تواند از انگیزه های متفاوتی در مدیران شکل گرفته و تحت تأثیر ساختارهای راهبری شرکتی از جمله ساختار مالکیت نیز قرار بگیرید. بر همین اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر عدم قطعیتِ جهانی بر مدیریت سود (تعهدی و واقعی) باتوجه به نقش تعدیل کنندگی مالکیت نهادی است. برای این منظور داده های مربوط به 122 شرکت بورسی طی سال های 1384- 1401 جمع آوری شده و به روش رگرسیون چند گانه مبتنی بر تحلیل ترکیبی داده ها مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفته است. یافته ها نشان داده است که عدم قطعیتِ جهانی تأثیر معنا دار و مثبتی بر مدیریت سود تعهدی و واقعی داشته و مالکیت نهادی نقش تعدیل کنندگیِ تضعیف کننده در اثر عدم قطعیتِ جهانی بر مدیریت سود واقعی دارد. یافته های پژوهش حاضر می تواند برای حسابرسان، سرمایه گذاران و تحلیلگران مفید واقع شود.