نرگس رحیمی طاقانکی

با افزایش تمرکز بر تجربه محوری در صنعت گردشگری، نقش حواس پنج گانه در شکل گیری تجربه گردشگران اهمیت فزاینده ای یافته است. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل تجارب چندحسی بازدیدکنندگان نمایشگاه بین المللی گردشگری تهران انجام شده است؛ فضایی که در آن هم زمان تمامی حواس درگیر می شوند و فرصت منحصربه فردی برای پژوهش فراهم می آید. این پژوهش با رویکرد کیفی و اکتشافی توصیفی و از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۴۷ بازدیدکننده انجام شده است. تحلیل داده ها با بهره گیری از روش تحلیل مضمون آتراید استرلینگ و با استفاده از نرم افزار مکس کیودی ای صورت گرفته است. درمجموع، ۲۹۲ کد اولیه استخراج شده است که در قالب ۳۸ مضمون پایه، ۱۸ مضمون سازمان دهنده و ۵ مضمون فراگیر دسته بندی شدند. مضامین فراگیر عبارت اند از تجربه بصری، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسه. نتایج نشان می دهد که هریک از حواس پنج گانه در تجربه بازدیدکنندگان نقش چشمگیری ایفا می کند، ازجمله ادراک طراحی فیزیکی غرفه ها، نورپردازی، موسیقی اقوام و بین المللی، رایحه های طبیعی و غذایی، طعم غذاها و شیرینی های محلی و لمس اشیای فرهنگی و سنتی. درعین حال، مواردی از ضعف همچون آلودگی نوری، بی کیفیتی اجراهای موسیقی و ایجاد همهمه، بی اصالتی برخی طعم ها یا فقدان محرک های حسی در برخی بخش ها نیز گزارش شده است. این یافته ها، ضمن بسط نظری درک ما از تجربه های حسی در بسترهای نمایشگاهی، راهنمایی عملی برای طراحان و برگزارکنندگان و سیاست گذاران نمایشگاه های گردشگری آینده فراهم می آورد تا با تقویت هماهنگی حسی، رضایت و ماندگاری تجربه بازدیدکنندگان را در نمایشگاه های بعدی افزایش دهند.

گردشگری کشاورزی به عنوان یکی از راهبردهای توسعه مناطق روستایی مطرح است. در این راستا، هدف از این تحقیق شناسایی عوامل موثر بر توسعه گردشگری کشاورزی می باشد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف از نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش از نوع توصیفی- تحلیلی می باشد. گردآوری داده ها به روش میدانی و از طریق پرسشنامه ساختاریافته انجام پذیرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل گردشگران روستایی در محدوده مورد مطالعه می باشد. در این میان، نمونه گیری به روش تصادفی ساده انجام شده است. همچنین طبق روش کوکران، تعداد نمونه آماری برابر با 148 نفر محاسبه گردیده است. به منظور اطمینان از روایی پرسشنامه تحقیق، از روایی محتوا و برای بررسی پایایی نیز ضریب بارهای عاملی، پایایی ترکیبی و همچنین روش آلفای کرونباخ استفاده شده است. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی در نرم افزار SPSS و همچنین تکنیک مدلسازی معادلات ساختاری در نرم افزار Smartpls انجام شده است. نتایج حاکی از آن است که علی رغم اهمیت بالای مؤلفه های اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی، امکانات و خدمات، محیطی و نهادی در مناطق روستایی شهرستان سامان، کیفیت عوامل مذکور پایین تر از حد متوسط بوده است. در این میان، مولفه نهادی نسبت به سایر مولفه ها شرایط نامطلوب تری داشته که ناشی از وجود ضعف های جدی در عواملی از جمله: طرح های تشویقی، مشارکت و حمایت دولت، سیستم های پشتیبانی، قوانین و آیین نامه های مشخص، در حوزه گردشگری کشاورزی است. لذا لازم است مطابق با عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری کشاورزی در مناطق روستایی، اقدامات لازم جهت بهبود وضعیت این نوع از گردشگری در دستور کار مسئولین قرار گیرد.