یاسر احمدی بنی

شرکت های نوآور و فناور همواره به دنبال شیوه ای برای پاسخگویی به نیازهای مالی خود هستند که در این راستا می توانند از روش های مختلفی برای تأمین مالی کنند که تأمین مالی جمعی یکی از این شیوه ها است. پژوهش حاضر با تمرکز بر روی شرکت ها نوآور و فناور که توانسته اند از این طریق، اقدام به تأمین مالی نمایند، به دنبال شناسایی مؤلفه ها و معیارهای مهم در منظر این شرکت ها و در رتبه بندی آن هاست. با بررسی های صورت گرفته و بر اساس مطالعات اسنادی و تأیید خبرگانی، 11 مؤلفه مهم موجود در این حوزه احصا گردید. از جمله این مؤلفه ها می توان به نرخ کارمزد دریافتی سکوها، بازدهی سرمایه گذاری بر روی طرح ها، مدت دوره سرمایه گذاری، ضمانت های دریافتی و ... اشاره کرد. در ادامه بر اساس روش تحلیل اهمیت- عملکرد، پرسشنامه های مقایسه زوجی اهمیت- عملکرد طراحی شد و میان خبرگان فعال این حوزه، توزیع گردید. مطابق روش انجام شده؛ ماتریس اهمیت عملکرد ترسیم و مشخص شد که معیار مدت دوره سرمایه گذاری در ناحیه اول (تمرکزکردن)؛ معیارهای نرخ کارمزد دریافتی سکوها، بازدهی سرمایه گذاری بر روی طرح ها، میزان ضمانت های دریافتی برای کنترل ریسک نکول، هزینه ضمانت نامه و چارچوب پذیرش و انتشار توسط سکوها در ناحیه دوم (استمرار کار خوب)؛ معیارهای سقف های تعیین شده برای طرح ها، مداخله نهاد ناظر برای تعیین سقف سود پرداختی، مدت زمان تکمیل منابع پروژه از زمان انتشار در سکو و امکان فروش گواهی مشارکت قبل از سررسید تسویه در ناحیه سوم (اولویت پایین) و معیار مدت زمان پذیرش و انتشار طرح در ناحیه چهارم (اتلاف منابع) قرار دارند. در نهایت با رتبه بندی معیارها، مشخص گردید که امکان فروش گواهی مشارکت قبل از سررسید و تسویه، مدت دوره سرمایه گذاری و سقف های تعیین شده برای طرح ها دارای رتبه های نخست و معیارهای مدت زمان پذیرش و انتشار طرح در سکوها، نرخ کارمزد دریافتی سکوها و میزان ضمانت های دریافتی برای کنترل ریسک نکول رتبه های آخر را به خود اختصاص داده اند.

تأمین مالی جمعی به عنوان یک روش نوین تأمین مالی، به ویژه برای شرکت های فناوری و نوآوری، نقش مهمی ایفا می کند. این روش به کارآفرینان و استارتاپ ها این امکان را می دهد که با جذب سرمایه از عموم مردم، ایده ها و محصولات خود را توسعه دهند و به بازار عرضه کنند. پژوهش حاضر با تمرکز بر روی سرمایه گذاران حوزه تامین مالی، به دنبال شناسایی چالش ها و مشکلات و در گام بعدی رتبه بندی آن هاست. با مطالعات کتابخانه ای، مشخص گردید که 20 شاخص دارای اهمیت در این حوزه وجود دارد. در ادامه بر اساس روش تحلیل اهمیت- عملکرد، پرسشنامه ای طراحی گردید و در اختیار 24 نفر از سرمایه گذاران فعال در این حوزه قرار گرفت. با بررسی روایی و پایایی پرسش نامه، شاخص های مدنظر تأیید شد و با تحلیل پرسش نامه ها مشخص شد که آستانه ارزش اهمیت و عملکرد، به ترتیب مقادیر 3.702 و 3.246 را کسب کرده اند. با ترسیم ماتریس اهمیت- عملکرد مشخص شد که 4 شاخص در نواحی اول، 5 شاخص در ناحیه دوم ، 9 شاخص در ناحیه سوم و 2 شاخص در ناحیه چهارم قرار دارند. با رتبه بندی شاخص ها، مشخص شد که ایجاد بیمه برای ضمانت اصل سرمایه دارای رتبه نخست و شاخص محدودیت ها و ضوابط سرمایه گذاری برای سرمایه گذاران حقوقی رتبه آخر را به خود اختصاص داده است.

مساجد نه تنها دارای نقش های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هستند بلکه دارای جنبه اقتصادی نیز هستند. پژوهش حاضر با شناسایی و اولویت بندی روش های تأمین مالی مناسب در مساجد، به شناسایی این اولویت ها پرداخته و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه با افراد خبره در این زمینه، به احصای معیارهای مطلوب تأمین مالی آن پرداخته است. تحقیق موردنظر به لحاظ هدف از نوع کاربردی و ازنظر روش «تحلیلی- توصیفی» و مبتنی بر مستندات و کسب نظر خبرگان است. شناسایی روش ها و معیارها براساس روش تحلیل مضمون صورت پذیرفت؛ سپس در گام بعدی به کمک پرسشنامه های مقایسه زوجی و براساس روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، اولویت بندی روش ها و معیارها انجام گرفت و درنهایت پاسخ ها توسط روش میانگین هندسی تلفیق شده و تحلیل گردیدند. نتایج پژوهش، معیارهای؛ افزایش مشارکت مردمی، تعامل صحیح با حاکمیت، افزایش کارایی بودجه ای، تناسب با شأن و جایگاه مسجد و تطابق با فقه امامیه را به عنوان معیارهای این حوزه نشان داده و نتایج حاصل از تجزیه وتحلیل اطلاعات و اولویت بندی معیارها، بیانگر آن است که در بین معیارهای مطرح شده، به ترتیب: افزایش مشارکت مردمی، تناسب با شأن و جایگاه مسجد، افزایش کارایی بودجه، تعامل صحیح با حاکمیت و تطابق با فقه امامیه بیشترین اهمیت را دارند. براساس همین پژوهش، در بین روش های تأمین مالی مطلوب در مساجد از منظر ابزارها، به ترتیب؛ ابزارهای مردم پایه، ابزارهای مبتنی بر فناوری مالی، ابزارهای غیرانتفاعی تجهیز منابع، ابزارهای انتفاعی تجهیز منابع و ابزارهای مبتنی بر سرمایه گذاری بیشترین اهمیت را دارند که نشان دهنده نقش مؤثر مردم در تأمین مالی مساجد است. از حیث فعالیت های درآمدی نیز فعالیت های درآمدزای مسجد، مؤسسات خیریه، سازمان های عمومی غیردولتی، نهادهای نظامی و کمک های دولتی، بیشترین اهمیت را در تأمین مالی مساجد دارند.