توحید کرم زاده

کیفیت زندگی جوامع روستایی از مسائل مهمی است که با ماندگاری ساکنان و جلوگیری از مهاجرت به شهرها پیوند دارد پژوهش حاضر به دنبال واکاوی عوامل پیش برنده و بازدارنده مؤثر در ارتقای کیفیت زندگی مناطق روستایی می پردازد. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی بوده و از منظر ماهیت توصیفی- تحلیلی است و داده های مورد نیاز آن از طریق روش کتابخانه ای و میدانی (پرسش نامه) جمع آوری شد جامعه آماری 4998 خانوار روستایی بخش مرکزی شهرستان آستارا می باشد. با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه 357 نفر برآورد شد و برای نتایج بهتر به 360 نفر ارتقا یافت برای تحلیل داده های جمع آوری شده از نرم افزارهای SMART PLS و SPSS استفاده گردید براساس تخمین استاندارد در عوامل پیش برنده میزان تأثیر شاخص اقتصادی-نهادی 0/625؛ شاخص اجتماعی 0/739؛ شاخص محیطی- اکولوژیک 0/877 و شاخص زیربنایی- کالبدی 0/580 برآورد شد و در بخش عوامل بازدارنده میزان تأثیر شاخص اقتصادی- نهادی 0/705؛ شاخص اجتماعی 0/532؛ شاخص محیطی- اکولوژیک 0/413 و شاخص زیربنایی- کالبدی 0/619 مرتبط با کیفیت زندگی بود و در نهایت پیشنهادات لازم ارائه گردید.

زمینه و هدف: فرهنگ به عنوان یکی از پایه های اساسی شکل دهنده به انسجام اجتماعی هر جامعه در مناطق روستایی نقش حیاتی و منحصر به فردی ایفا می کند بررسی نحوه کارکرد این مؤلفه ها و چالش هایی که در این زمینه وجود دارد ضروری است. هدف از این پژوهش بررسی نقش فرهنگ: با تأکید بر معنویت و باورها در تقویت انسجام اجتماعی در مناطق روستایی شهرستان آستارا می باشد.روش: این تحقیق از نوع کاربردی و روش تحلیلی- تبیینی بوده و اطلاعات با ابزار پرسش نامه به صورت میدانی جمع آوری شد جامعه آماری کل روستاییان (5317) نفر بود حجم نمونه با فرمول کوکران به تعداد (358) نفر تعیین گردید روایی صوری پرسش نامه توسط پنل دانشگاهی تأیید شد آزمون پایایی با آلفای کرونباخ به میزان 799/0 تا 875/0 محاسبه شد. یافته ها: میانگین مولفه ی معنویت 49/3 و باورها 36/3 و انسجام اجتماعی 05/3 بود و آزمون همبستگی پیرسون بین مؤلفه های فرهنگ: معنویت و باورها با متغیر انسجام اجتماعی رابطه ی مثبت و معنا داری را به ترتیب میزان 614/0 و 610/0 با سطح معنی داری 99/0 و خطای 01/0 را نشان داد در ادامه آزمون رگرسیون چندگانه میزان پیش بینی هر یک از مؤلفه های متغیر مستقل را بر ارتقای متغیر وابسته انسجام اجتماعی به ترتیب معنویت 6/30 %درصد و باورها 8/29 % تبیین کرد.نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان داد توجه به معنویت و باورها در مناطق روستایی می تواند به ایجاد جوامع پایدار و همبسته روستایی کمک کند. لذا پیشنهاد می شود که برنامه ریزی های اجتماعی و فرهنگی با مشارکت جامعه محلی و با تأکید بر مؤلفه های فرهنگی و معنوی صورت گیرد.