محمدمهدی مجلس آذر

زمینه و هدف: هدف این پژوهش، طراحی و ارزیابی کارآمدی یک بسته آموزشی مبتنی بر آموزه های قرآنی در کاهش آسیب های فضای مجازی و ارتقای سواد دینی-دیجیتال نوجوانان بود. روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با طرح شبه آزمایشی پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان متوسطه دوم شهرستان ارومیه در سال تحصیلی 1404-1403 بود. با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی، ۱۲ مدرسه (۶ مدرسه در گروه مداخله و ۶ مدرسه در گروه کنترل) انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه استاندارد آسیب های فضای مجازی و پرسش نامه محقق ساخته سواد دینی-دیجیتال (بررسی شده از نظر روایی و پایایی) بود. گروه مداخله در ۸ جلسه آموزشی بر پایه آموزه های قرآنی (اخلاق گفت وگو، پرهیز از شایعه و تهمت، مسئولیت پذیری اطلاعاتی و تقویت فضایل صبر و کنترل نفس) شرکت کردند؛ داده ها با استفاده از آزمون های ANCOVA و مدل های خطی مختلط تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد میانگین نمرات آسیب های فضای مجازی در گروه مداخله به طور معناداری کاهش یافت (p<0.01) و میانگین نمرات سواد دینی-دیجیتال افزایش چشمگیری داشت (p<0.001). اثرات به دست آمده در پیگیری سه ماهه نیز پایدار باقی ماند. تحلیل کیفی پرسشنامه ها حاکی از آن بود که مؤلفه های اخلاق رسانه ای قرآنی، تقویت خودکنترلی و ارتقای مسئولیت پذیری از مهم ترین عوامل اثرگذار در تغییر رفتار بودند. نتیجه گیری: بسته آموزشی مبتنی بر آموزه های قرآنی توانست در کاهش آسیب های فضای مجازی و ارتقای سواد دینی-دیجیتال نوجوانان مؤثر واقع شود. این الگو می تواند به عنوان یک ابزار تربیتی-پیشگیرانه در برنامه های درسی مدارس و مراکز مشاوره تربیتی مورد استفاده قرار گیرد و زمینه ساز طراحی سیاست های تربیت رسانه ای مبتنی بر معارف اسلامی باشد.

زمینه: منافع و نگرانی های عمومی اغلب برای مدیران مدارس دوراهی ایجاد می کند. به این ترتیب معضلات اخلاقی برای مدارس به عنوان مکان هایی که با تنوع اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی مشخص شده اند، وجود دارد. لذا بررسی ارتباط سبک های مدیریت و سواد اخلاقی با ریاکاری روانشناختی در سازمان در جهت درک این تنوع ها چندگانه ضروری است. هدف: هدف پژوهش حاضر پیش بینی ریاکاری روانشناختی در سازمان بر اساس سواد اخلاقی و سبک های رهبری بود. روش: روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه مدیران مدارس شهرستان سلماس در سال تحصیلی 1401 تشکیل می دهند. نمونه پژوهش 35 نفر از مدیران مقاطع مختلف تحصیلی شهرستان سلماس بود که به توجه به حجم جامعه محدود به روش سرشماری انتخاب شدند. برای جمع آوری داده های پژوهش از پرسشنامه های سبک های رهبری (سالزمن اندرکولک، 1982)، مقیاس ریاکاری روانشناختی در سازمان (قلیچ اوغلو و یالماز قلیچ اوغلو، 2019) و پرسشنامه سواد اخلاقی (استوکوویچ و بگلی، 2017) استفاده شد. به منظور تحلیل داده های پژوهش از نرم افزار SPSS.26 و با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیری به روش هم زمان استفاده شد. یافته ها: نتایج حاصل از ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین سبک های رهبری و سواد اخلاقی با ریاکاری روانشناختی در سازمان رابطه منفی و معنی داری وجود دارد (05/0 >P). نتایج حاصل از رگرسیون چندمتغیری نشان داد که به ترتیب سبک های رهبری آزادمنشانه 13 درصد، حساسیت اخلاقی 3 درصد و استدلال ورزی اخلاقی 7 درصد از واریانس ریاکاری روانشناختی در سازمان را در مدیران تبیین می کنند. نتیجه گیری: این مطالعه با تأکید بر اینکه کدام متغیرها با ریاکاری روانشناختی در سازمان مرتبط هستند و چه نوع رفتارهایی می تواند در مدارس ایجاد کند، به مدیریت آموزشی، رفتار سازمانی و ادبیات رهبری کمک می کند.

زمینه : مسئله سبک زندگی و لزوم آشنایی خانواده ها با مؤلفه های سبک زندگی از یک سو و مسئله شکاف بین نسلی میان والدین و فرزندان از سوی دیگر، یکی از مهمترین مسائلی است که امروزه در حوزه آسیب شناسی خانواده باید مورد توجه ویژه قرار گیرد. علیرغم اهمیت تدوین الگوی تربیتی مبتنی بر سبک زندگی اسلامی به منظور کاهش شکاف بین نسلی، این موضوع در مطالعات مرتبط مغفول واقع شده است. هدف: این پژوهش با هدف تدوین و اعتبارسنجی الگوی تربیتی والدین مبتنی بر سبک زندگی اسلامی به منظور کاهش شکاف بین نسلی انجام شد. روش: این مطالعه بر اساس طرح آمیخته اکتشافی (رویکرد کیفی و کمی) انجام شد. در بخش کیفی از روش توصیفی تحلیلی و در بخش کمی از روش پیمایشی استفاده شده است. جامعه پژوهش در بخش کیفی شامل تمامی مبانی نظری مربوط به الگوی سبک زندگی اسلامی و شکاف بین نسلی و سایر منابع معتبر مربوط به این زمینه بوده و برای اعتبار سنجی الگو از ۱۵ نفر از متخصصان تعلیم و تربیت و صاحب نظران در این حوزه استفاده شده است. برای نمونه گیری از روش نمونه گیری هدفمند استفاده شد. روش های جمع آوری داده ها بررسی اسناد، و برای اعتبارسنجی الگو میدانی بود. ابزارهای جمع آوری داده ها فیش برداری و پرسشنامه محقق ساخته بوده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها در بخش کیفی از روش تحلیلی استنباطی و در بخش کمی از شاخص آمار توصیفی که شامل فراوانی درصد و میانگین استفاده شد. یافته ها: یافته های پژوهش منجر به تدوین الگوی تربیتی والدین مبتنی بر سبک زندگی اسلامی شامل اهداف، اصول، محتوا، روش و شیوه های ارزشیابی گردید و سرانجام جهت اعتبارسنجی آن از نظر محتوایی و میزان تناسب با الگوی سبک زندگی اسلامی از متخصصان نظرخواهی شد که بر اساس نتایج به دست آمده اعتبار آن مورد تأیید قرار گرفت. نتیجه گیری: الگوی تربیتی والدین مبتنی بر سبک زندگی اسلامی مستخرج از پژوهش حاضر می تواند برای کاهش شکاف نسلی میان والدین و فرزندان نوجوان مورد استفاده قرار گیرد.