حمید درج

ورود بایدن به کاخ سفید موجی از اشتیاق و امید را در اروپا پدید آورده است؛ به گونه ای که انتظارات در مورد بهبود و بازسازی روابط ترانس آتلانتیک پس از چهار سال تحقیر روابط طرفین توسط ترامپ بالا رفته است. از نظر تاریخی، ایالات متحده و اتحادیه اروپا ارزش های مشترکی دارند که مورد تأکید و تقویت دولت بایدن قرار داد. بایدن در تلاش است تا از نزدیک با متحدان و نهادهای بین المللی همکاری به عمل آورد. با وجود پیشرفت هایی که در روابط فراآتلانتیک در دوران بایدن پدید آمده است؛ امّا بنا بر یک سری عوامل و متغیرهای سیستمی و داخلی، روابط دو سوی اقیانوس اطلس با بی-اعتمادی و عدم اطمینان همراه است. لذا سؤال اصلی پژوهش این است که روابط آمریکا و اروپا در دوران بایدن چگونه است؟ فرضیه پژوهش این است که اگرچه روابط فراآتلانتیک در دوران ترامپ با چالش ها و تنش های زیادی همراه بوده است؛ امّا با به قدرت رسیدن بایدن در آمریکا، واشنگتن به دنبال افزایش همکاری ها و بهبود روابط در دو سوی اقیانوس اطلس است.

ایران و ترکیه به دلیل اهمیت چندبُعدی قفقاز جنوبی، به این منطقه حساسیت های خاصی دارند. ایران این منطقه را عرصه ای برای توسعه قدرت و نفوذ خود تلقی می کند و از طرفی ترکیه از آن به مثابه سرپُلی برای نقش آفرینی و ارتقای جایگاه خود در اوراسیا می نگرد. سؤال پژوهش این است که با توجه به جایگاه قفقاز جنوبی در سیاست خارجی ایران و ترکیه، این دو کشور در این منطقه چه سیاستی را دنبال می کنند؟ فرضیه پژوهش این است که با توجه به خلأ قدرتِ ایجاد شده در دوران پساجنگ سرد، قفقاز جنوبی، فرصت هایی را پیش روی ایران و ترکیه قرار داده است که در این راستا؛ دو کشور در صدد دست یابی به اهدافی همچون بهره گیری از ظرفیت های اقتصادی و انرژی منطقه و برقراری صلح و ثبات منطقه ای و از سویی، توسعه همکاری ها برآمده اند. در این میان، آنکارا با برقراری مناسبات نزدیک با بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای همچون آذربایجان، اسرائیل و آمریکا، سیاست مهار ایران را دنبال می کند؛ این در حالی است که تهران با ایجاد محور تهران- مسکو- ایروان، در تلاش برای کاستن از نفوذ منطقه ای آنکارا و انزوای آن در قفقاز جنوبی برآمده است. برای تحلیل داده ها از روش تحلیلِ کیفی استفاده شده است.