حمید شریفی

انجمن مدیریت جامع زنجیره تأمین، آن را دارایی راهبردی تعریف می کند که برای سازمان، ارزش و مزیت رقابتی ایجاد می کند. هدف این پژوهش، شناخت چگونگی شکل گیری و اثرگذاری پیچیدگی این دارایی بر عملکرد سازمان و جایگاه عملکرد مالی در تأثیرپذیری از آن است؛ به این منظور پس از بررسی پیشینه نظری پژوهش، ابعاد و گویه های الگو شناسایی شد و الگوی مرجع فرایندهای زنجیره تأمین قرار گرفت؛ سپس پرسش نامه ای برای ارزیابی پیچیدگی زنجیره تأمین و بررسی اثر آن بر عملکرد طراحی شد. نمونه آماری شامل 50 شرکت تولید لوازم خانگی در شهرهای تهران، اصفهان، تبریز، مشهد، شیراز و اهواز است. در این پژوهش 250 پرسش نامه در لایه های مختلف زنجیره تأمین توزیع و 197 پرسش نامه تکمیل شد. درنهایت با استفاده از روش تحلیل عاملی و الگو سازی معادلات ساختاری، الگوی مفهومی پیشنهادی پژوهش، تجزیه وتحلیل شد. براساس یافته های پژوهش، پیچیدگی زنجیره تأمین در جامعه بررسی شده تأثیر منفی و معناداری بر عملکرد دارد.

در حال حاضر، پیچیدگی های متعددی در زنجیره تأمین وجود دارد. این پیچیدگی ها، به واسطه ظهور مقوله هایی مانند جهانی شدن، سفارشی سازی، نوآوری، انعطاف پذیری، پایداری و عدم قطعیت در حال تکامل و رشد هستند. رشد پیچیدگی زنجیره تأمین بر هزینه ها و خدمات ارائه شده به مشتریان، تأثیر منفی می گذارد. از این رو، هدف این پژوهش اولویت بندی پیشران های پیچیدگی زنجیره تأمین در شرکت های تولید لوازم خانگی است. برای این کار، پس از بررسی ادبیات نظری پژوهش، پیشران های پیچیدگی زنجیره تأمین برای اولویت بندی شناسایی شدند؛ سپس به کمک روش تحلیل سلسله مراتبی فازی و نظرسنجی، این شاخص ها بر پایه مقایسه های زوجی صورت گرفته، توسط تعدادی از خبرگان حوزه تولید لوازم خانگی، وزن دهی شدند. طبق نتایج کسب شده از این مدل تحقیقاتی، مشخص شد که از 46 پیشران پیچیدگی بررسی شده «سازوکارهای بازگشت مواد اولیه به تأمین کنندگان» بیشترین درجه اهمیت را دارد.