مهرداد بردبارطاهرگورابی

مقدمه: بافت های فرسوده شهری، محدوده آسیب پذیر شهر از نظر سوانح و مخاطرات محیطی بخصوص زلزله از یک طرف و نارسایی های عملکردی، کالبدی، زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی است که نیازمند شناسایی دقیق، جامع و مداخله آگاهانه و برنامه ریزی شده به منظور ساماندهی آن می باشد. هدف پژوهش: عوامل موثر بر تاب آوری کالبدی بافت های فرسوده شهری رشت در برابر مخاطرات محیطی (مطالعه موردی: محله ساغری سازان)است. روش شناسی: پژوهش حاضر توصیفی-پیمایشی و نوع آن کاربردی می باشد. جامعه آماری پژوهش شهروندان بافت فرسوده محله ساغرسازان(شهر رشت) هستند. جهت تعیین حجم نمونه از جدول مورگان استفاده شد و در نهایت 384 سرپرست خانوار به عنوان جامعه نمونه انتخاب شدند. نحوه نمونه گیری، تصادفی ساده است. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته است که روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفت و پس از جمع آوری پرسشنامه، تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss22 و سیستم معادلات ساختاری و ابزار تحلیل لیزرل انجام شد. قلمرو جغرافیایی پژوهش: قلمرو جغرافیایی محله ساغری سازان رشت می باشد . یافته ها و بحث: یافته ها نشان می دهد مقاومت سازه با ضریب مسیر 77/0 و مقدار T 6/74 تأثیر مثبت و معناداری بر تاب آوری شهری دارد. کیفیت سازه با ضریب مسیر 84/0 و مقدار T 82/6 بر تاب آوری شهری تأثیر مثبت و معناداری دارد. وضعیت دسترسی شهری نیز بر تاب آوری شهری تأثیر مثبت و معناداری دارد. ضریب مسیر این ارتباط برابر 69/0 و مقدار T برابر 34/8 است. وضعیت کالبدی محله نیز دیگر متغیری است که بر تاب آوری شهری اثرگذار است. این متغیر مستقل با ضریب بتای 62/0 و مقدار T 4/7 بر متغیر تاب آوری شهری اثرگذار است. نتیجه گیری: تاب آوری شامل مقاومت، بازیابی، سازگاری و توانایی تبدیل پذیری سیستم ها و زیر سیستم ها می باشد. همان طور که مشخص شد، شاخص کیفیت سازه در میان سایر شاخص های اثرگذار بر تاب آوری شهری، در محله ساغریسازان، بیشترین مقدار اثرگذاری را نشان داده است، یعنی هر چه سازه ها از کیفیت ساخت مطلوب تری برخوردار باشند، بر تاب آوری قلمروی تحقیق افزوده می شود. مقاومت سازه که وابسته به نوع اسکلت بکار رفته در سیستم استاتیک سازه ها ست و به سه بخش اسکلت بتن، فلزی و سنتی تقسیم می شود، در مقام دوم تاثیرگذاری بر تاب آوری مخصوصا در برابر بلایای طبیعی منجمله زلزله دارد و جایگاه بعدی مربوط به شرایط دسترسی ها و وضعیت عمومی- کلی محله از منظر کالبدی ست. بر این مبنا در نهایت تحلیل و استنتاج به عمل آمد.