قلمرو معرفت تشکیکی در فلسفه ملاصدرا (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
باتوجه به وجودی دانستن علم و برمبنای مسانخت وجود و معرفت در حکمت متعالیه، می توان از تشکیک در وجود به تشکیک در معرفت، پل زد و براساس پذیرش تشکیک در معرفت، مسئله امکان معرفت و قلمرو معرفت تشکیکی صورت جدیدی می یابد. این پژوهش با هدف تعیین مرزها و حدود معرفت تشکیک پذیر در پرتو وجود انگاری معرفت، به تحلیل مسئله امکان و قلمرو معرفت اختصاص یافته است. در همین راستا یافته های این پژوهش عبارتند از: امکان بحث از حقیقت وجود من حیث هو، امکان انتزاع مفاهیم متعدد از وجود واحد بسیط و مفاهیم بیشتر از وجودات شدیدتر، تبدیل ماهیت به مفهوم، و نفی تشکیک از مفاهیم بدلیل عدم تشکیک در ماهیات و ارجاع لوازم ماهیت به لوازم وجود ذهنی و عینی، اثبات وجود ذهنی و امکان طرح بحث حمل اولی ذاتی و شایع صناعی در حل مشکله وجود ذهنی، طرح بحث حمل حقیقت و رقیقت با قائل بودن به انحای وجود برای ماهیت و پذیرش وجود جمعی برای آن، امکان اثبات صحت قیاس اولویت، امکان استفاده از برهان لِم در فلسفه، عدم امکان علم بالکنه به مراتب دیگر وجود، اثبات موضوع واحد برای علوم و اثبات وجود واحد اصیل مشکک بعنوان موضوع فلسفه و کارکرد تشکیک در قید به قدر طاقت بشری در تعاریف فلسفه، تشکیکی دانستن انطباق کلی طبیعی بر افراد حسی و خیالی و عقلی آن و ... که امکان معرفت، بلکه مرزها و حدود معرفت شناسی صدرایی را باز می نُمایاند.The Real of Gradational Knowledge in Mullasadra Philosophy
Given the ontological understanding of knowledge and based on the parallelism between being and knowledge in Transcendent Wisdom (Hikmat al-Muta‘ālīyah) of Mulla Sadra, one can build a bridge from the Gradation (Tashkīk) in being to gradation in knowledge. Based on the acceptance of gradation in knowledge, the issue of the possibility of knowledge and the realm of gradational knowledge takes on a new form. This study aims to determine the boundaries and limits of gradable knowledge in light of the ontological nature of knowledge, focusing on the analysis of the possibility and scope of knowledge. The findings of this research are as follows: 1. the possibility of discussing the truth of being as such (Min ḥaythu huwa), 2. the possibility of abstracting multiple concepts from a simple unitary being and more concepts from more intense beings, 3. the transformation of quiddity (Mahīyah) into concept, 4. the negation of gradation from concepts due to the lack of gradation in quiddities, 5. and the referral of quiddity’s concomitants to the concomitants of both mental (Zehni) and external being. The study also establishes mental being and discusses the application of Primary Essential Predication (Haml Awwalī Dhātī) and Common Technical Predication (Haml Shāyi‘ Sinā‘ī) in resolving the issue of mental being. y.
تبلیغات
