تحلیل عناصر حق شخصی: تفاوت مدیونیت و مسؤولیت (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (دانشگاه آزاد)
آرشیو
چکیده
مقدمه: قانونگذار ایرانی در قوانین موضوعه کشور، مجازات «تشهیر» را به عنوان یکی از انواع مجازات ها پذیرفته و مقرراتی در این زمینه وضع نموده است. با این وجود، شرع مقدس در این زمینه استثناهایی را نیز مقرر داشته است. تشهیر به معنای شناساندن مجرم به مردم همراه با استخفاف وی می باشد. این پژوهش به واکاوی ماهیت و آثار تشهیر متهمان و مجرمان در ایران می پردازد. روش: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع و قوانین، آراء و دیدگاه های حقوقی انجام شده است. پس از استخراج نظری تفاوت ها، آثار عملی آن در قوانین ایران بررسی و در نهایت، با روش تطبیقی با دیگر نظام های حقوقی مقایسه شده است. یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که در قوانین موضوعه جمهوری اسلامی ایران، به استفاده صریح از «تشهیر» اشاره نشده و در نتیجه، سازوکار و الگوی مناسبی برای اجرای آن وجود ندارد. از آنجا که تشهیر یک مجازات فایده گرا با هدف ایجاد بازدارندگی در جامعه است، الگوی پیشنهادی اجرای آن باید بر همین اساس طراحی شود. مهم ترین معیار برای تعیین جرایمی که اعمال «تشهیر» در مورد آنها قابل تجویز است، میزان ارتباط آن جرم با مقوله «اعتماد عمومی» می باشد. همچنین، پذیرش تشهیر به عنوان یک مجازات بازدارنده از سوی افکار عمومی، رکن اساسی در تعیین کارآمدی آن است. اصول مترقی حقوق کیفری، مانند اصل تناسب جرم و مجازات، با مجازات تشهیر در تضاد نیست. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، فقدان تصریح قانونی و الگوی اجرایی مشخص برای مجازات تشهیر در نظام حقوقی ایران مشهود است. طراحی یک چارچوب مناسب برای اجرای این مجازات، با در نظر گرفتن معیار «اعتماد عمومی» و جلب پذیرش اجتماعی، ضروری به نظر می رسد. این مجازات، در صورت استقرار در چارچوبی متناسب، می تواند به عنوان یک ابزار بازدارنده مؤثر عمل نماید.Analyzing Elements of Obligation: Difference between Debt and Responsibility
Introduction: A personal right generally consists of two fundamental elements: debt (obligation to perform) and liability (obligation to compensate). Although these two concepts often together form the pillars of an obligation, each individually is also considered an instance of a personal right. The substantive differences between these two legal institutions are undeniable and, consequently, different legal rules and effects govern each. These differences are recognized in current Iranian laws and are evident in the legal systems of other countries. This article is written with the aim of precisely explaining these distinctions and their consequences. Method: This study employs an analytical-descriptive method using library resources to first theorize the core differences between debt and liability. It then systematically traces and examines the practical effects of these distinctions within Iranian substantive laws. Finally, a comparative analysis contrasts the Iranian approach with perspectives from other legal systems. Findings: This study outlines core distinctions between debt and liability: their origin (contract vs. breach/tort), obligation type (positive vs. negative), and primary goal (specific performance vs. damages). These differences are embedded in Iranian law, creating divergent rules for enforcement, statutes of limitations, transferability, and other provisions. For instance, the conditions for a guarantee or the applicable limitation period vary between the two concepts. Comparative analysis confirms this distinction is widely recognized in advanced legal systems. Conclusion: Despite the close connection between debt and liability in forming an "obligation," the precise distinction between these two concepts is undeniably necessary. This distinction is not merely theoretical; it entails tangible and different practical and legal consequences, which have also been considered in Iranian laws. A proper understanding of these differences is essential fo
تبلیغات
