تحلیل پویای واکنش رشد اقتصادی ایران به شوک های تحریمی و اقتصادی؛ کاربرد مدل الگوهای خود رگرسیون برداری تعمیم یافته با پارامتر متغیر زمان (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
در سال های پس از انقلاب اسلامی، اقتصاد ایران تحت تأثیر تحریم های بین المللی با شدت و ضعف های مختلف قرار گرفته است. در سال های اخیر، دامنه و شدت این تحریم ها افزایش یافته و پیامد های عمیقی بر شاخص های اقتصادی از جمله تولید نا خالص داخلی داشته است. هدف این مطالعه، بررسی اثر گذاری تحریم ها بر رشد اقتصادی ایران در بازه زمانی 1360 _ 1400 با استفاده از شاخص تولید نا خالص داخلی و مدل خود رگرسیون برداری تعمیم یافته (FAVAR) ترکیب شده با مدل پارامتر های متغیر در زمان (TVP) است. حجم نقدینگی، درآمد های مالیاتی، مخارج جاری دولت، نرخ ارز، نا برابری درآمد، سرمایه انسانی، درآمد های نفتی و تحریم ها به عنوان متغیر های توضیحی مدل در نظر گرفته شده اند. نتایج مدل برآوردی نشان دهنده رفتار غیر خطی متغیر ها در تأثیر گذاری بر رشد اقتصادی است. شوک های مثبت در درآمد های مالیاتی و مخارج جاری دولت تأثیر مثبت بر رشد اقتصادی داشته اند، در حالی که شوک های مثبت در شاخص تحریم ها، نقدینگی، نرخ ارز، نا برابری درآمد، سرمایه انسانی و درآمد های نفتی تأثیر منفی بر تولید ناخالص داخلی نشان داده اند. بنا بر این یافته ها نشان می دهند تشدید تحریم ها موجب تضعیف رشد اقتصادی شده است. این نتایج بر لزوم سیاست های پایدار برای کاهش وابستگی اقتصاد کشور به عوامل آسیب پذیر خارجی و ارتقای مقاومت اقتصادی تأکید می کند.The Impact of Sanctions on Iran's Economic Growth: A Time-Varying Parameter Factor-Augmented Vector Autoregression (TVP-FAVAR) Approach
During the years following the Islamic Revolution, Iran's economy has been impacted by international sanctions with varying degrees of intensity. In recent years, the scope and severity of these sanctions have increased, leaving profound effects on economic indicators, including gross domestic product (GDP). The aim of this study is to examine the impact of sanctions on Iran's economic growth during the 1360–1400 period (1981–2021) using the GDP index and a Factor-Augmented Vector Autoregressive (FAVAR) model combined with a Time-Varying Parameter (TVP) model. Variables such as liquidity, tax revenues, government current expenditures, exchange rate, income inequality, human capital, oil revenues, and sanctions are considered explanatory factors in the model. The model's results indicate the nonlinear behavior of variables in influencing economic growth. Specifically, positive shocks in tax revenues and government expenditures have positively impacted economic growth, whereas positive shocks in sanctions, liquidity, exchange rate, income inequality, human capital, and oil revenues have shown a negative impact on GDP. Therefore, the findings suggest that intensified sanctions have significantly weakened Iran's economic growth. These results highlight the necessity of adopting sustainable policies to reduce the economy's dependence on vulnerable external factors and enhance economic resilience.
تبلیغات
