نسبت مستقلات عقلی و قانون طبیعی در آراء اندیشمندان معاصر حقوقی
آرشیو
چکیده
باوجود دگرگونی های معرفتی و چرخش های فلسفی در تمدن غرب، آموزه «قانون طبیعی» همچنان یکی از بنیان های نظری مؤثر در اخلاق، حقوق و اندیشه سیاسی باقی مانده و امروزه نیز در تبیین حقوق بشر و شهروندی نقش آفرین است. این مقاله با هدف بررسی امکان هم ارزی مفهومی میان «قانون طبیعی» در سنت غربی و «مستقلات عقلی» در اندیشه اسلامی شکل گرفته است. ضرورت این بررسی ازآنجا ناشی می شود که برخی متفکران اسلامی، مستقلات عقلیه را ناظر بر حسن و قبح ذاتی دانسته و آن را واجد ظرفیت هایی مشابه با حقوق طبیعی قلمداد کرده اند. روش تحقیق در این مطالعه، تحلیلی - مقایسه ای است و با تمرکز بر منابع فلسفی و فقهی اسلامی، به واکاوی مفاهیم و ارزیابی تطبیقی آنها پرداخته می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد اگرچه شباهت هایی در مبانی عقلانی و غایتمندی میان این دو آموزه وجود دارد، تفاوت های بنیادین در نحوه تبیین، جایگاه معرفت شناختی و نقش عقل در هر سنت، مانع از انطباق کامل آنهاست.The Relationship Between Rational Independents and Natural Law in the Views of Contemporary Legal Thinkers
Despite epistemological transformations and philosophical shifts in Western civilization, the doctrine of "natural law" remains one of the influential theoretical foundations in ethics, law, and political thought, and continues to play a role in the interpretation of human and civil rights today. This article aims to explore the possibility of conceptual equivalence between "natural law" in the Western tradition and "rational independents" (al-mustaqillāt al-ʿaqliyya) in Islamic thought. The necessity of this investigation arises from the fact that some Islamic thinkers consider rational independents as referring to intrinsic good and evil, and regard them as possessing capacities similar to those of natural rights.
The research method employed in this study is analytical-comparative, focusing on Islamic philosophical and jurisprudential sources to examine and comparatively evaluate the concepts. The findings indicate that although there are similarities in rational foundations and teleology between the two doctrines, fundamental differences in their modes of explanation, epistemological status, and the role of reason in each tradition prevent complete alignment.
تبلیغات
