آیین رسیدگی به دعاوی جبران خسارت در حقوق ایران و حقوق فرانسه.

چکیده

اصول فقهی و حقوقی، جان و مال همه انسان­ها را محترم شناخته و خسارت­زنندگان به آن را ملزم به جبران خسارت می‌داند. لذا قواعد فقهی لاضرر، اتلاف؛ و قواعد حقوقی جبران خسارت و مسئولیت مدنی، جزئیات جبران خسارت را مشخص نموده‌اند. این پژوهش باهدف بررسی تشریفات دادرسی دعاوی جبران خسارت در حقوق ایران و فرانسه به روش تحلیلی - توصیفی انجام‌شده و هدف آن است که ضمن قیاس تشریفات دادرسی مورد مذکور در دو نظام حقوقی، نقاط قوت و ضعف آن را شناسایی نماید. در مورد ادله اثبات دعوی جبران خسارت، حقوق کشورمان بیشتر بر دلایلی چون اقرار و شهود تأکید داشته و جایگاه علم قاضی در حقوق فرانسه قوی‌تر بوده و لذا تشریفات دادرسی این قبیل دعاوی در حقوق کشورمان بیشتر است. در مورد صلاحیت دادرسی، هر دو کشور به لزوم ارجحیت صلاحیت دادگاه محل وقوع خسارت بر دادگاه محل اقامت خوانده تأکید داشته، اما حقوق فرانسه وجود ارتباط بین این دو دادگاه باهدف تحقیق بهتر را تصریح کرده است. ماهیت رأی صادره در مورد دعاوی مذکور در دو نظام حقوقی اعلامی بوده و نظام اجرایی دو کشور باهدف ممانعت از اعسار پرداخت‌ خسارت، سازوکارهایی همچون بیمه اجباری را قرار داده‌اند. جبران خسارت معنوی نیز در هر دو نظام حقوقی تصریح‌شده و لیکن دارای خلأهای زیادی می‌باشد. نظام حقوقی فرانسه منافع قطع­الوصول را جزء خسارات محسوب کرده و برخی قوانین را عطف به ماسبق نموده است که این موارد در نظام حقوق ایران منعکس نشده است. درنهایت این‌که هر دو نظام حقوقی از بابت شناسایی مقدار دقیق خسارت در حوزه‌های تخصصی از کارشناسان کمک گرفته که عناصر سه‌گانه مسئولیت مدنی را در هر حیطه تخصصی مشخص می‌نمایند.